جنود او مىباشد . و از آنجا كه شيطان داراى علم و شعور و ادراك و احاطه به جميع خصوصيّات و آثار و شوائب وجودى انسان است ، و علم او بر مدركات و صفات و ملكات انسان نه علم اكتسابى و تحصيلى و مقيّد و محدود بوده ، بلكه علمى احاطى و اشرافى و با بصيرت و نفوذ مىباشد ، فلذا انسان در هيچ مرحله از مراحل كمال و رشد و علم و اكتساب معارف و تحصيل حقائق نمىتواند از شرّ او و مكائد او و راههاى نفوذ او و اغفال و إضلال او ، و بالأخره خسران و هلاكت و بطلان بواسطه او در امان باشد . و بطور كلّى در هر مرحله از مراحل همراه و همگام با حركات و سكنات و نشست و برخاست و تكلّم و تفكّر و تخيّل و نيّت ، شيطان قرين و مونس و مصاحب همچو دو دلداده و دو يار مهربان در كنار انسان به مراقبت و إرصاد از كارها و اعمال و گفتار و پندار انسان مشغول مىباشد ، و آنى از آنات از اين وظيفهء خود و اشتغال خود غفلت نمىورزد ، و همچون حيوانى مىباشد كه خود را در كمين شكار قرار داده و با تمام حواسّ كاملًا مراقب و مواظب صيد خود است كه در اوّلين لحظه مناسب كه همان لحظه غفلت و عدم انتباه او به جوانب و شرائط محيط خود است او را بربايد و بر او غالب گردد و او را از پاى درآورد . و عجيب اينجاست كه علم او و ادراك و شعور او نه تنها به علوم و مدركات بشرى ، بلكه به خود انسان و ذات او و صفات او و ضمائر او آنچنان رسوخ دارد كه در هيچ مرحلهاى خود را از انسان جدا نمىكند ، و در هر محفل و مجلسى حضور خود را رسماً اعلام مىنمايد ، و حتّى قبل از شركت انسان ، خود زودتر در آن محفل قرار مىگيرد و آثار خود را و اسباب و وسائل إغواء را در آنجا متمكّن مىگرداند . حتّى هنگام اتيان به عمل صواب و اقدام به فعل حقّ و كلام حقّ نيز حضور خود را بطور مرموز و مخفيانه به نحوى كه ابداً امكان تشخيص آن براى افراد ميسّر نخواهد بود تثبيت مىنمايد ؛ مگر بعضى از افراد خاصّ كه لطف و عنايت الهى شامل آنان گردد و آنان را
اسرار ملكوت (مقدمه شرح حديث عنوان بصرى از امام صادق ع) (فارسى) — صفحة 59
مساهمون: السيد محمد محسن الطهراني
ص٥٩