و لزوم متابعت از افرادى كه از مرتبه اهتداء ( كه همان مرتبه متابعت و مجاهده و مراقبه است ) گذشته و به مرحله هدايت رسيدهاند از طرف ديگر ، موجب ظهور و بروز اين واقعيّت است كه بايد اين افراد مرتبهاى فراتر از مراتب ساير افراد و درجهاى والاتر از درجات اشخاص ديگر - در هر مرتبهاى از مراتب كمال كه هستند - را دارا باشند ، بطورى كه نسخه وجودى آنها و خصوصيّات نفسانى آنان كاملًا با سايرين متفاوت باشد ؛ به نحوى كه كلام آنها كلام حضرت حقّ و كردار آنها فعل و عمل پروردگار ، و آثار وجودى آنان متراوش از آثار اسماء و صفات ذات اقدس حقّ باشد . در اين صورت است كه ميتوان گفت : هدايت آنان عين هدايت پروردگار و امر و نهيشان عين امر و نهى حضرت حقّ بدون هيچگونه اختلاف و تفاوت بينونيّتى خواهد بود . و تو گوئى كه اينك خداى متعال است كه به صورت بشر درآمده و با تو به گفتگو مىنشيند و به تو دستور مىدهد و تو را ارشاد مىنمايد و به خصوصيّات راه و ظرائف طريق آشنا مىسازد ، و علل موجبه قرب را با بيانى فصيح و عباراتى روشن و آشكار بيان مىكند و از خطرات و مهالك انذار مىنمايد ، و امور مبعّدهء از وصول را برمىشمرد و تو را از ورود در مهالك و عوالم كثرت برحذر ميدارد .
در اين آيه بطور وضوح كلام كسى كه ضميرش منشرح به نور و بصيرت حقيقت ايمان نگشته است را جداى از كلام پروردگار ميداند ، گرچه به كلام الهى تكيه و استناد كند ؛ زيرا بين اين فرد و كسى كه گفتارش منبعث از صدق ضمير و صفاى باطن و بصيرت الهى است و از مشرب و سرچشمه وحى نزول پيدا نموده و در نفس صافى و بصير او متمكّن گشته ، تفاوت از زمين تا آسمان است . او مىبيند و اين تخيّل مىنمايد ؛ او در شهود و لمس و مسّ واقع بسر مىبرد و اين در عالم الفاظ و عبارات غوطه مىخورد ؛ او به عيناليقين و حقّاليقين مىنگرد و اين با سمعيّات و مطالعات مبهماتى را باورانه در تفكّر خود جاى ميدهد ؛ او از
اسرار ملكوت (مقدمه شرح حديث عنوان بصرى از امام صادق ع) (فارسى) — صفحة 57
مساهمون: السيد محمد محسن الطهراني
ص٥٧