آنانرا مورد اتّهام و سرزنش و مؤاخذه قرار مىدهند ، به مثابه بلكه به عين اشكال مشركان و كافران به موحّدان نمىباشد ؟ آن به صورت اشكال بر توحيد وجود و اين به صورت اشكال بر وحدت وجود . آن با رَمى به زندقه و خروج از دين ، اين هم با رمىبه زندقه و خروج از دين .
آن به عنوان انحراف مردم از آئين ، و اين هم به عنوان از دست رفتن عقيدهء عاميانه عامّه مردم .
البتّه اسرار پيوسته بايد حفظ شود و مطالب عاليه راقيه عرفانيّه را به هر كس نتوان گفت ، و تكلّم با مردم در حدّ عقول و استعدادشان هميشه مطلوب بلكه مأمورٌ به و فرض است ؛ امّا گفتار ما با خواصّاست نه با عوام ، با علماء است نه با جهلاء ، با اهل فهم و درايت و ادب و مطالعه است نه با مرد عامّى عارى از همه گونه اين مسائل .
ما مىگوئيم : اگر بنا بشود يكهزار و چهارصد سال از شريعت توحيد محمّدى بگذرد و باز هم عقيدهء ما فقط توحيد لسانى باشد ، و از اسرار و مراتب عاليه توحيد فكرى و عقلى و قلبى سر در نياوريم و به همان يقين اجمالى قانع باشيم ، و عملًا هم بر اهل وحدت كه موحّدان حقيقى و مسلمانان واقعى هستند هَجمه و حمله آوريم ، پس فرق ميان ما با مشركين قريش كه در جنگ بدر و احد و أحزاب و حُنين بر روى پيامبر و أميرالمؤمنين عليهماالسّلام و بر روى جميع موحّدان يعنى قائلان و معتقدان به وحدت الهى شمشير كشيدهاند چيست ؟ ! ما كه به عنوان مرجع و ولىّ فقيه رساله طبع مىكنيم ، يعنى جان و مال و ناموس و عِرض مردم مسلمان را بدست مىگيريم و در تحت پوشش اراده و قواى فكرى خود مسلّط مىپنداريم ، نبايد لاأقلّ در مسأله توحيد هم قدمى زنيم ؛ و خداى ناكرده اين فتاوى موجب هتك نفوس و اموال و نواميس و أعراض نگردد . ما لازم نيست خود را پاسدار و نگهبان جا بزنيم ؛ لأاقلّ دشمن شمشير به دست بر نفع خصم مشرك ، و بر ضرر اين فرد مسلم موحّد نبوده باشيم !
ما را به خير تو امّيد نيست شرّ مرسان !
اسرار ملكوت (مقدمه شرح حديث عنوان بصرى از امام صادق ع) (فارسى) — صفحة 423
مساهمون: السيد محمد محسن الطهراني
ص٤٢٣