ربّانى نه به جهت اجمال و ابهام مسأله براى آنها است ، بلكه به لحاظ عدم بصيرت و آگاهى مكلّفين نسبت به حقائق و بواطن امور و احكام است ؛ كه اين خود نيز موجب رشد و ترقّى و حفظ مصالح عباد و تنظيم نظام حقّ و عدل در جامعه است . و در اين مورد دستورات مؤكّده و فرامين بسيار غلاظ و شداد از جانب اولياء الهى و حضرات معصومين عليهمالسّلام صادر شده است ؛ و امّا براى خود آنها اين احتياط چنانچه گذشت معنائى ندارد .
4 - كسانى كه در دستورات و تكاليف خود براى متابعين و شاگردان به مسأله احتياط در احكام بيشتر توجّه دارند بوئى از عرفان و انكشاف توحيد و حقائق عالم قدس نبردهاند ، و خود و ديگران را عاطل و باطل در كريوههاى شكّ و ترديد و دودلى و سردرگمى نگه مىدارند ، و تمام توان و حركت و استعداد سير را در وجود آنان مىخشكانند و مضمحلّ مىسازند و استعدادات آنان را محو و نابود مىسازند ، چنانچه گذشت .
5 - اولياى الهى و عرفاء بالله در مواجهه با فعل و عمل مكلّف از بالا و مرتبه ربوبى به آن مىنگرند و آن را مقصد و غايت براى فعل مكلّف مىدانند و به مقام فعل خارجى و رعايت ضوابط به ميزان اندكى توجّه و عنايت دارند ، امّا اشخاص عادى از آنجا كه دستشان از وصول به آن ذروهء عليا كوتاه مىباشد و هيچ حقيقتى را وراى همين عمل ظاهرى و انجام تكليف عادى ادراك نمىكنند ، تمام همّ و غمّ و سعى و تلاششان مبذول تحسين نفس عمل ظاهرى و رعايت جوانب عادى آن خواهد شد .
عمل از روى احتياط موجب عدم ثبات نفس مكلّف شده ، عواقب سوئى براى فتوا دهنده دارد
6 - عملى كه از روى احتياط و دودلى انجام پذيرد فاقد جزم و يقين و استقرار نفس و ثبات قلب است ، و چنين عملى از روح و جان و حقيقت عبادت خالى ، و نصيبى نخواهد داشت . آن عملى موجب تأثير در نفس و قلب است كه از روى يقين و جزم صورت پذيرد ، و انسان در هنگام انجام آن اتّصال خود را با
اسرار ملكوت (مقدمه شرح حديث عنوان بصرى از امام صادق ع) (فارسى) — صفحة 409
مساهمون: السيد محمد محسن الطهراني
ص٤٠٩