اين راجع به علم تفصيلى و اجمالى الهى بود . و چون سالك در راه خدا به هر درجهاى از فناء برسد ، حقائق و آثار همان درجه در وى ظهور مىكند ؛ خواه فناى در فعل باشد و خواه فناى در اسم و صفت ، و خواه فناى در ذات . بنابراين براى كمّلين از امّت شريعت محمّدى على شارعها آلاف التّحية و السّلام كه به مقام فناى در ذات . نائل مىشوند ، تمام آثار و حقائق علوم ذاتى حضرت حقّ تعالى و تقدّس ظهور مىكند . [ 1 ]
در اين فقرات مرحوم صدر المتألّهين به نحوى از حقيقت علميّه همهء امور عالم وجود در ذات حقّ پرده برمىدارد ؛ و چنانچه مرحوم والد قدّس الله سرّه بيان فرمودند : سالك با وصول به مرتبه فناء ذاتى در همان حريمى وارد خواهد شد كه علم ازلى و كلّى حضرت حقّ در همان مرحله و مرتبه به صورت علم كلّى و احاطى و بسيط متحقّق است . پس او هم عالم خواهد شد به همان علمى كه
هامش
[ 1 ] - توحيد علمى و عينى ، ص 338