زمان غيبت امام عليهالسّلام فرق قائل شويم ! و مگر در روايات امام عليهالسّلام در زمان غيبت به خورشيد در ماوراى ابر تشبيه نشدهاست ، كه اگر چه از نظر پنهان ولى آثار مثبت خود را همچنان استمرار مىبخشد ؟ [ 1 ]
ولى عارف از آنجا كه حقيقت ولايت را ماوراى مادّه و عالم صور و مادّه مىداند وجود ولايت و ظهور آن را در امام عليهالسّلام از ديدگاه و منظر ملكوتى آن مشاهده مىكند نه از ديدگاه ظاهر و قالب جسمانى آن ، و چون مسأله به عالم ملكوت و حيطهء مجرّد عالم مادّه برگشت داده شد ، ديگر حضور و غياب و بيدارى و خواب و صحّت و مرض و زندان و خارج از آن و در حصر و منع بودن و يا آزاد و اطلاق امام ديگر به اندازهء سر سوزنى تفاوت نخواهد داشت . نفس قدسى امام عليهالسّلام به همان اندازه در عالم خواب به عوالم وجود احاطه و اشراف دارد كه در حال بيدارى و هشيارى كامل و بدون هيچگونه گرفتارى و ناراحتى باشد . احاطهء عِلّى و علمى و وساطت در فيض وجود براى موسى بن جعفر عليهما السّلام كه ساليان متمادى در زندان هارون بسر مىبرد به همان اندازه فعلى و حضورى و مشهود است كه در حال صحّت و سلامت در شهر خود ، مدينه و در منزل خود قرار دارد . و اگر چنين نباشد امام نيست .
روزى در سنين طفوليّت در مجلسى كه مملوّ از علماء و اهل علم بود در طهران شركت كرده بودم . در آن محفل كه بعضى از مفسّرين و مترجمين قرآن كريم حضور داشتند ، اين سؤال مطرح شد كه خداى متعال در داستان خلقت آدم به نقل از كلام ملائكه مىفرمايند : ( قالُوا أَ تَجْعَلُ فيها مَنْ يُفْسِدُ فيها وَ يَسْفِكُ الدِّماءَ وَ نَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ وَ نُقَدِّسُ لَكَ قالَ إِنِّى أَعْلَمُ ما لا تَعْلَمُون ) [ 2 ] .
هامش
[ 1 ] - بحار الأنوار ، ( باب علّة الغيبة و . . . ) حديث 6 و 8 ، ج 52 ، ص 92
[ 2 ] - سوره البقرة ( 2 ) ذيل آيه 30