مُناخُ ركابٍ و مُصارِعُ عُشّاقٍ ، شُهدآءَ ، لا يَسبِقُهم مَن كانَ قَبلَهم و لا يَلحقُهم مَن بَعدَهم . [ 1 ] « اينجا منزلگاه و محل بارانداز و قتلگاه عاشقانى شيفته و شيداى حضرت حقّ است . عاشقانى كه نه مانند ايشان آمده است و نه خواهد آمد . »
امكان ندارد عقلْ انسان را از حركت در وادى عشق منع نمايد ، و امكان ندارد عشق واقعى جداى از مبانى و موازين عقل به راه خود برود . عقل انسان را به قرب محبوب و فناء در او دعوت مىكند و به هر وسيلهاى كه بتوان جهت وصول به اين نتيجه توسّل جست ممدوح و مجاز و بلكه ملزم مىشمارد ، و به هر چه كه ممكن است بعنوان عائق و سدّ راه و حاجز ورود به حريم حضرت حقّ شمرده شود تحذير و دورباش مىدهد .
عقل موهبتى است الهى كه خداى متعال براى تصحيح مسير و انطباق فكر و عمل با واقع و نفس الأمر ، و بالنّتيجه حركت به سوى مقصد اقصى و غايت قُصوى و فعليّت كلّيّه استعدادهاى نهفته بشرى و كمال مطلوب به انسان عطاء نمودهاست ؛ و همين عقل انسان را به سمت سيّدالشّهداء و فناء در او و تسليم و تفويض تمام شراشر وجودى و آثار حيات به او دعوت مىكند . او ديگر نمىتواند به عنوان حاجز و مانع سدّ راه وصول به آن حضرت قرار گيرد ، تا انسان مجبور گردد براى وصول به اين هدف از نيرو و قدرت عشق بهرهگيرد . و اگر چنانچه عقلى در اين ميان بخواهد مانعى بوجود بياورد و با طرح قضايا و قياساتى انسان را از اين نعمت عظمى و سعادت دارَين محروم نمايد ، آن عقل عقل نيست بلكه قوّهء واهمه و متخيّله است كه بجاى عقل خود را جا زده است و قياسات خود را موجّه نشان مىدهد ؛ و انسان بايد با رجوع به حقائق متقنه و مبانى رصين و اصول موضوعه به حقيقت و كُنه قضاياى عقلانى پى ببرد و از آنها مدد طلبد و راه خود
هامش
[ 1 ] - بحار الأنوار ، از « خرائج و جرائح » ج 41 ، ص 295