مخصوص . و اگر او نتواند انسان را به همان مرتبه و منزلهاى كه خود در آن متمتّع از همه مواهب الهيّه بطور غير محدود در همه مراتب و شؤون اسماء و صفات بىانتهاء حضرت حقّ است برساند او ديگر امام ما در اين مرتبه نخواهد بود ، بلكه امام در مراتب پائينتر خواهد بود ، و اين با امامت غيرمحدوده و غيرمحصوره او منافات دارد . على امام است تا ذات پروردگار ، و پيشواست تا مرتبه تجرّد تامّ و حريم حضرت حقّ . و على امام است تا همان نقطهاى كه خود در آن است ، زيرا امامت او مطلقه است نه مقيّده . و چنانچه نتواند به آن مرتبه كه ظهور كلّيه اسماء و صفات الهى بر آينه مَظهر است برساند و ذات انسان را از هستى تعيّنى و استقلالى به نيستى فناء و محو كه عين هستى اطلاقى است انتقال ندهد ولايت او ديگر مطلقه نخواهد بود .
كسى اشكال نكند كه عدم وصول به رتبهء حضرات معصومين عليهم السّلام نه به جهت نقصان و ضعف در فاعليّت و إعمال صاحبان ولايت مطلقه است ، كه ناشى از قصور استعداد و عدم قابليّت قوابل بشرى است كه ياراى وصول به آن ذروهء عالى و راقى را ندارند ، و اين نقطه منحصراً متعلّق به همان ذوات مقدّسه معصومين صلوات الله و سلامه عليهم مىباشد و بس . زيرا هيچ دليلى نه عقلى و نه نقلى كه دلالت بر صحّت اين ادّعا را بنمايد وجود ندارد ، و خداى متعال وجود معصوم را جدا و ممتاز از حدود وجود بشرى و انسانى نيافريده است . و همان حقيقتى كه نشأت گرفته از كنه و حقيقت ذات پروردگار به اسم روح بر جسم مادّى و طبيعى بشر تعلّق مىگيرد و مصداق ( وَ نَفَخْتُ فيهِ مِنْ رُوحى ) [ 1 ] مىگردد و به خلعت كرامت ( فَتَبارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخالِقين ) [ 2 ] مخلّع مىشود ، همان حقيقت به
هامش
[ 1 ] - سوره الحجر ( 15 ) قسمتى از آيه 29 ؛ و سوره ص ( 38 ) قسمتى از آيه 72
[ 2 ] - سوره المؤمنون ( 23 ) ذيل آيه 14