به سه روز تحديد شده است ؛ زيرا مأتم ( مجلس عزاء ) و ترك زينت و حمل غذا براى صاحبان مصيبت به مدّت سه روز در روايت آمده است . و ليكن بر اين مطلب دليلى وجود ندارد ، گرچه « مأتم » در واقع به معناى اجتماع افراد است به جهت فوت و مرگ فردى . بلى از روايت استفاده جواز اجتماع و شركت در مجلس عزاء در اين مدّت سه روز مىشود . »
با توجّه به مطالب گذشته در اين كلام مرحوم نراقى اشكال و تأمّل به نظر مىرسد ، زيرا :
اوّلًا : چنانچه خود ايشان اشاره كردند ، حمل غذا براى صاحبان عزاء و ترك زينت و تشكيل مجلس ختم و ترحيم به مدّت سه روز بهترين و روشنترين دليل است بر اينكه شارع مقدّس بر سه روز نظر داشته است و نه بيشتر ، و الّا مىفرمود : تا هر وقت مجالس عزاء برقرار باشد مستحبّ است براى صاحبان عزاء غذا برده شود ، و يا اينكه ترك زينت كنند . زيرا اين مسأله كاملًا واضح است كه هيچگاه صاحب عزاء با وجود تشكيل مجلس ترحيم و ارائه موقعيّت مصيبت ، خود را تزيين نمىكند و بر خلاف حال و هواى مصيبت خود را در نمىآورد ؛ مگر اينكه بخواهد از حيطه عرف و عادت جامعه خارج شود و راهى جز راه و سنّتى سواى سنّت عقلائيّه در پيش گيرد . پس اينكه شارع مىفرمايد : جائز نيست براى زن كه بيش از سه روز ترك زينت كند ، قطعاً به دلالت التزام عرفى در مقام تحديد و تعيين مدّت عزاء و مصيبت است ؛ و تعجّب است كه چطور اين مطلب بدين وضوح و روشنى از ايشان مخفى مانده است .
الأربعين في التراث الشيعي (اربعين در فرهنگ شيعه) (فارسى) — صفحة 89
مساهمون: السيد محمد محسن الطهراني
ص٨٩