اين جاى حرف نيست . مجلسى دربارهء اين مرد مىگويد :
لَمْ أسْمَعْ بِمِثْلِهِ فى الْمُتَقَدِّمينَ وَ الْمُتَأَخِّرينَ . اين خيلى مسألهء مهمّى است كه اين مقدّس اردبيلى چه قسم بوده ، چه قسم تحصيل كرده ، چه قسم در نجف زندگى مىكرده ، چه قسم در مشكلات تحمّل مىكرده ، چقدر خويشتندار بوده ، چقدر ايثار داشته ، چقدر از هوى و هوس دور بوده و چقدر به علم و حقيقت علم دست يافته ، تا چنين كلامى را ما دربارهء او بپذيريم و قبول كنيم !
پس علم به انسان كمال مىدهد و قدرت مىدهد ؛ و افرادى كه دنبال علم مىروند و علم را با عمل توأم مىكنند - كه حقيقت علم همان عملى است كه بر طبق علم انسان انجام مىدهد ، عالم بدون عمل را عالم نبايد گفت - اينها مىرسند به آن مقاماتى كه در روايات آمده و در آيهء قرآن هم ذكر شده : « وَ لكِن كُونُوا رَبنِيِّينَ بِمَا كُنتُمْ تُعَلّمُونَ الْكِتبَ وَ بِمَا كُنتُمْ تَدْرُسُونَ » .
خداوند شما را چراغ و مصباح هدايت قرار داده ، راهنماى تمام افراد بشر و خليفه خدا در روى زمين كرده . شما لوادار اين پرچم هستيد كه در روز قيامت لواء حمد به دست رسول خدا و سپس به دست أميرالمؤمنين ، و از آن به بعد به دست شماها مىرسد . بايد اين را نگه داريد ، مواظب باشيد غرور شما را نگيرد ، علم شما را نگيرد . علم از همه چيز بيشتر انسان را زمين مىزند ؛ يعنى علم يك كمالى است مثل زيبائى زن . زن زيبا يك غرورى دارد ؛ حسن يك غرورى براى او مىآورد . در مرد علم حكم زيبائى زن را دارد . اگر كسى علمش بالارفت اين طبعاً و ذاتاً به خود مىبالد و مغرور مىشود . اين غرور را بايستى كه به حسابش برسد و بفهمد كه اين علم مال خودش نيست ، اين مال خداست ، مىدهد و مىگيرد و اين آلتى بيشتر نيست ؛ و اگر به خود ببندد ، اين دور فرعونيّت و شخصيّت نفس ، خود و خانواده و تمام افرادى كه به او بستگى دارند ، حركت مىدهد ، و خودمحور و خودشخصيّت مىشود ، و در مقابلِ اينكه خود و وجود
اسرار ملكوت (مقدمه شرح حديث عنوان بصرى از امام صادق ع) (فارسى) — صفحة 107
مساهمون: السيد محمد محسن الطهراني
ص١٠٧