و در مقام ايثار و انفاق به مساكين ، ايثار و انفاق آن حضرت را معيار قرار مىدهند : وَ يُطْعِمُونَ الطَّعامَ عَلى حُبِّهِ مِسْكيناً وَ يَتيماً وَ أَسيرا . [ 1 ] و در مقام جهاد فى سبيل الله بالأموال و الأنفس و الألسن ، جهادهاى آن حضرت را ميزان مىگيرند . و در مقام كظم غيظ و بدون هوى و هوس زيست كردن ، كظم غيظ و طهارت آن حضرت را ميزان مىگيرند .
در وقتى [ 2 ] كه آن حضرت به بصره براى دفع اصحاب جمل حركت مىكرد در ربذه فرود آمده و در خيمهء خود مشغول پينه زدن به نعل خود بود . حجّاج كه از مكّه مراجعت كرده بودند آمده بودند از آن حضرت مسائلى سؤال كرده آن حضرت را ملاقات كنند ؛ و در بيرون خيمه انتظار مىكشيدند . ابن عبّاس داخل خيمه آن حضرت رفت و گفت : يا على قسم به خدا اين امّت محتاجترند به تو از آنكه در خيمه بنشينى و كفش خود را وصله بزنى ! أميرالمؤمنين به كلام او هيچ اعتنائى ننمود تا كفش خود را پينه زد ، و سپس دو لنگه را پهلوى هم قرار داده گفت : اى ابن عبّاس ! بگو ببينم اين يك جفت نعل چقدر قيمت دارد ؟ ابن عبّاس گفت : درهمٌ او نصفٌ . أميرالمؤمنين فرمود : قسم به خدا ارزش اين يك جفت نعال در نزد من بيشتر است از اين حكومتى كه مرا به او دعوت مىكنيد ، مگر آنكه بتوانم حقّى را بپاى دارم يا باطلى را دفع كنم ! [ 3 ]
و در مقام ايثار و فداكارى شخصيّت دربارهء رسول اكرم و دين ، ليلة المبيت
هامش
1 - سوره الإنسان ( 76 ) آيه 8 : [ و بر اساس محبّت خداوندى مسكين و يتيم و اسير را اطعام مىنمايند . ]
2 - منتهى الآمال ، ص 109 ، نقلًا عن المفيد ( ره ) .
3 - در نهج البلاغه ، فى باب الحكم ، طبع مصر ، عبده ، ج 4 ، ص 52 ، حكمة 236 : قال عليه السّلام : واللهِ لدنياكم هذه أهون فى عينى من عِراق خنزير فى يد مجذوم ! و در ج 1 ، ص 37 ضمن مكاتبه به عثمان بن حنيف مىفرمايد : و لألفيتم انَّ دنياكم هذه ازهد عندى من عطفهء عنزٍ !