است ، و در مقابل چيزى كه در نزد خدا نيست هَباء و باطل و گم و خراب است .
در قرآن مجيد وارد است : إِلَيْهِ يَصْعَدُ الْكَلِمُ الطَّيِّبُ وَ الْعَمَلُ الصَّالِحُ يَرْفَعُه ، [ 1 ] و همچنين در ( سورهء 58 مجادله ، آيهء 11 ) مىفرمايد : يَرْفَعِ اللَّهُ الَّذينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَ الَّذينَ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجات ؛ [ 2 ] كه در اين دو آيه صعود و رفع در اعمال صالحه ملحوظ است . و به عكس راجع به دورى يا عمل زشت ، صعود تعبير نمىكند بلكه هبوط و پائين آمدن و گم شدن است : ثُمَّ رَدَدْناهُ أَسْفَلَ سافِلين ؛ [ 3 ] و در ( سورهء رعد 13 آيهء 17 ) مىفرمايد : فَأَمَّا الزَّبَدُ فَيَذْهَبُ جُفاءً وَ أَمَّا ما يَنْفَعُ النَّاسَ فَيَمْكُثُ فِى الْأَرْض . [ 4 ]
و دربارهء كسانى كه اعتقاد به خدا و روز قيامت ندارند خداوند مىفرمايد : اصلًا آنها عمل ارزنده ندارند ؛ و بنابراين چون حسنات آنها صفر است و سيّئات هم كه قابل اندازهگيرى نيست ( چون هباء و باطل و نابود است ) لذا ابداً در روز قيامت ميزانى براى آنها اقامه نمىشود : قُلْ هَلْ نُنَبِّئُكُمْ بِالْأَخْسَرينَ أَعْمالًا ، الَّذينَ ضَلَّ سَعْيُهُمْ فِى الْحَياة الدُّنْيا وَ هُمْ يَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ يُحْسِنُونَ صُنْعاً ، أُولئِكَ الَّذينَ كَفَرُوا بِآياتِ رَبِّهِمْ وَ لِقائِهِ فَحَبِطَتْ أَعْمالُهُمْ فَلا نُقيمُ لَهُمْ يَوْمَ الْقِيامَة وَزْنا . [ 5 ] و در مقام بيان
هامش
1 - سوره فاطر ( 35 ) آيه 10 : [ كلمهء پاك و پاكيزه به سوى خدا بالا مىرود ؛ و عمل صالح كلمهء پاك را بالا مىبرد . ]
2 - [ تا بدين سبب ، خداوند مقام كسانى را كه از شما ايمان آوردهاند به يك درجه ؛ و كسانى را كه به ايشان علم داده شده است ، به چندين درجه بالا ببرد . ]
3 - سوره التّين ( 95 ) آيه 5 : [ و سپس او را در پائينترين درجات سفل و پستى پائين آورديم . ]
4 - [ پس امّا آن كف به واسطهء حركت سيل به كنارى پرتاب مىشود . و امّا آنچه براى مردم مفيد و نافع است در روى زمين ؛ پس از نشستن سيل باقى مىماند . ]
5 - سوره الكهف ( 18 ) آيه 103 إلى 105 : [ بگو ( اى پيامبر ! ) آيا من شما را آگاه بنمايم بر آن كسانى كه اعمالشان زيانبارتر است ؟ ! آنان كسانى هستند كه سعى و كوشش آنها در راه تحصيل زندگانى پائينتر و پستتر گم شده است در حالى كه خودشان مىپندارند كه از جهت كار و كردار ، نيكو عمل مىنمايند ! هان اى پيامبر ! ايشانند كسانى كه به آيات و علامات پروردگارشان ، و به ديدار و لقاى وى كفر ورزيدهاند ! بنابراين اعمالشان جملگى حبط و نابود
گرديده است ؛ و ما براى آنها در روز بازپسين ميزان عملى را اقامه نخواهيم نمود . ]