آثار اعتقاد به بَدا
آموزه بَدا ، آثار مهمّى در حوزههاى برجسته اعتقادى ، يعنى : خداشناسى ، پيامبرشناسى ، امامشناسى و انسانشناسى دارد .
الف خداشناسى
مهمترين اثر اعتقاد به بَدا ، اثبات قدرت و آزادى مطلق خداست ؛ چرا كه بر اساس امكان بَدا براى خداوند ، تا زمانى كه فعل و حادثهاى خاص در عالمْ رخ نداده است ، ممكن است كه خدا تقدير را عوض كند و آن حادثه خاص ، واقع نشود ، حتّى اگر مشيّت و تقدير و قضاى او به آن حادثه تعلّق گرفته باشد . بنا بر اين ، هيچ چيز حتّى قضا و قدر الهى نمىتواند قدرت و مالكيّت خدا را محدود سازد و دست او را ببندد . قرآن كريم مىفرمايد :
" وَ قالَتِ الْيَهُودُ يَدُ اللَّهِ مَغْلُولَةٌ غُلَّتْ أَيْدِيهِمْ وَ لُعِنُوا بِما قالُوا بَلْ يَداهُ مَبْسُوطَتانِ يُنْفِقُ كَيْفَ يَشاءُ .
« 1 »
و يهود گفتند : " دست خدا ، بسته است " . دستهاى خودشان بسته باد و به سزاى آنچه گفتند ، از رحمت خدا دور باشند ! بلكه هر دو دست او گشاده است . [ خدا ] هر گونه بخواهد ، مىبخشد " .
مقصود يهود از " دست خدا ، بسته است " ، اين نبوده كه خدا دست دارد و دست او مثلًا با ريسمانى بسته شده است ؛ بلكه اعتقاد يهود اين بود كه خداوند ، از كار تدبير و تقدير ، فارغ شده و ديگر نه مىافزايد و نه مىكاهد . در نتيجه خداوند عز و جل در ردّ سخن آنان ، فرمود :
" غُلَّتْ أَيْدِيهِمْ وَ لُعِنُوا بِما قالُوا بَلْ يَداهُ مَبْسُوطَتانِ يُنْفِقُ كَيْفَ يَشاءُ
؛ دستهاى خودشان بسته باد و به سزاى آنچه گفتند ، از رحمت خدا دور باشند ! بلكه هر دو
هامش
( 1 ) مائده : آيه 64 .