تخطي إلى المحتوى الرئيسي

متن كامل شاهنامه فردوسى (شرح ميترا مهرآبادى) — صفحة 315

مساهمون:

ص٣١٥

روم چند شهر به مانند آن بود كه خسرو از آنها در ساختن آن شهر بهره گرفت . در آن كاخهاى بلندى برآورد كه نزد هيچكس در گيتى ناپسند نبود . كاخى بساخت كه در آن يك ايوان گوهرنگار بود و همهء بامهايش از سيم و زر و گوهرهاى گوناگون بود . گنبدى نيز از آبنوس و پيلسته و ساگ برآورد . همهء استادان روم و هند را كه هنرهايى از استادان خويش نيز به ياد داشتند ، و نيز همهء كاردانان گيتىفروز ايران و سيستان را در آن شارستان گرد آورد و در آنجا به كار سرگرم ساخت . همهء بردگانى را كه نيز از بربر و روم و ديگر جاها با خود آورده بود ، در آن شارستان جاى داد . سپس چون از كار ساختن آن شهر آزاد شدند ، در پيرامونش روستا بساختند . در هر سو كشتزار و زمينهاى برومند و درختان ميوه‌دارى بيآراست و گروگانهايى را كه از كوچ و گيلان و ديگر جاها بيآورده بود ، در آنجا جاى داد و براى هر يك خانه‌اى بساخت . بدين سان همهء آن شارستان را جايگاه بيگانگان ساخت . هر يك از ايشان را نيز كارى بداد و كارگرانى را به ياريشان گماشت . يكى پيشه‌ور و ديگرى كشاورز و يا بازرگان و پرستندهء يزدان و يكى سرفراز و ديگرى زيردست شد . انوشيروان آن شارستان را چنان همچون بهشت بيآراست كه يك جاى زشت نيز در آن ديده نمىشد . آنگاه آن را سورسان ناميد . زيرا كه در جشن و سور است كه كام مىيابند . در دل انوشيروان ، چه آشكار و چه نهان ، هيچ بجز دادگرى و آباد كردن نبود « 1 » . زمانه چو او را ز شاهى ببرد * همان تاج او ديگرى را سپرد چنان دان كه يك سر فريب است و بس * بلندى و پستى نماند به كس اكنون به جنگ خاقان و هيتال بپرداز و چون رزم برايت پيش آيد ، گوپال برگير .

هامش
( 1 ) - بناى شهرهاى بسيارى منسوب به انوشيروان است ، از آن جمله : 1 - نوبندجان . 2 - همدان . 3 - اردبيل . 4 - مداين . 5 - ديوار يا سد باب الابواب . 6 - كوشكى از مرمر در گرگان . 7 - زيب خسرو در هند . 8 - سندستان در هند . 9 - خسرو شاپور . 10 - فرغانه . 11 - تفليس . 12 - هجر . 13 - سور . ر . ك . ثعالبى ، تاريخ غررالسير ، ص 362 349 رساله شهرهاى ايران ، بند 20 - 19 در متون پهلوى ، ص 65 ترجمه آثار البلاد و اخبار العباد ، ج 2 ، ص 463 342 گرديزى ، زين الأخبار ، ص 88 84 مجمل التواريخ و القصص ، ص 76 مستوفى ، تاريخ گزيده ، ص 117 اصفهانى ، تاريخ پيامبران و شاهان ، ص 55 دينورى ، الأخبار الطوال ، ص 102 .