بگوى كه آموختهاى و در آموختنش جگر خود را سوزاندهاى . همواره سخن را اندازه بگير ، نه گنج دينار را زيرا كه گنج براى مرد دانشمند ، خوار است . به هنگام سخن گفتن ، زبانت را هوشيارانه به كار ببر و خِرد را همچون كمان و زبان خود را بسان تير كن . چون رزمى برايت پيش آيد ، هوشيار باش و تن خود را از دشمن نگاه بدار . چون دشمن در پيش تو رده بركشد ، تو بايد خِرد و آرامش برگزينى . آنگاه كه همرزمى را روبروى خود ببينى ، نبايد از ترس ، روى خود را زرد بسازى . بدان كه اگر پيش دستى كنى ، پيروز خواهى شد . ليك چون سستى كنى ، سرت پست مىگردد . در آن هنگام كه بر اسپ مىتازى ، به هوش باش و جنگ افزار همآورد خود را هوشيارانه ببين . چون او تيز گردد ، تو از او برمگرد و با هوشيارى يارانى را براى نبرد برگزين . ولى اگر تو را توان پايدارى در برابر دشمن خود نبود ، ديگر با او مكوش و با برگشتن از رزم ، هوش خود را بازآور . همچنين در خوردن ، تن خود را نگاهدار باش و بدان كه نبايد خوراك به تو گزندى رساند . افزون مخور ، زيرا برايت گزند خواهد داشت و آگاه باش كه اگر كم بخورى ، زورت فزون مىگردد . پيوسته و بسيار مخور و چندان بخور كه هنوز هم آرزوى خوراك داشته باشى . مِى نيز چندان بنوش كه تو را شادمانى رساند زيرا كه مست هرگز از كسى آفرين نخواهد شنيد . چون يزدان را بپرستى ، پسنديده خواهى شد و گيتى همچون تن و تو به مانند ديدهء آن خواهى بود . پروردگار گيهان آفرين را بسيار ياد كن و بپرست . هر كارى را به هنگام خودش انجام بده و در هر كارى راه ميانه را برگزين . بدان كه تو باد و آبى هستى كه با خاك سرشتهاى پس راه يزدان پاك را فراموش مكن . هرگز پرستش يزدان را از خوردن كمتر مكن « 1 » و اگر
متن كامل شاهنامه فردوسى (شرح ميترا مهرآبادى) — صفحة 303
مساهمون: حكيم أبو القاسم الفردوسي
ص٣٠٣
هامش
( 1 ) - در نسخهء ژول مُل ، ص 1848 ، بيت 1526 آمده :
پرستش ز ورد ايچ كمتر مكن * تو نو باش اگر هست فرمان كهن
ليك در نسخهء مسكو ، ج 8 ، ص 141 بدين سان آمده :
پرستش ز خورد ايچ كمتر كن * تو نو باش اگر هست گيتى كهن
و در نسخهء بروخيم ، ج 8 ، ص 2397 نيز بجاى « ز ورد » ، « ز خورد » آمده كه صحيحتر به نظر مىرسد .