به دو فرموده بود ، برد و آن را در آنجا سرنگون ساخت . هماندم ناگهان در آنجا كه آن تشت سرنگون گشت ، از آن خون ، گياهى برآمد . اكنون من از آن گياه ، تو را نشانى دهم . اين همان گياهى است كه آن را خون سياوشان مىخوانى . چون از آن سروبن ، سر همچون آفتابش جدا گشت ، آن شاه ديگر به خواب رفت ، خوابى كه هرگز از آن بيدار نگشت . ناگاه در آن هنگام بادى با گَردى سياه برخاست و روى آسمان را سياه كرد و هيچ كس ، ديگرى را نتوانست ببيند . پس همه بر گروى ، از براى آن كار ، نفرين كردند . چون تخت شاهى از شاه تهى گشت ، ديگر نه خورشيد بادا و نه سرو سهى . « 1 » چپ و راست هر سو بتابم همى * سروپاى گيتى نيابم همى يكى بد كند ، نيك پيش آيدش * جهان ، بنده و بخت ، خويش آيدش يكى جز به نيكى جهان نسپرد * همى از نژندى فرو پژمرد مدار ايچ تيمار با جان به هم * به گيتى مده جان و دل را به غم كه ناپايدار است و ناسازگار * چنين بود تا بود ، اين روزگار يكى دان ازو هر چه زايد همى * كه جاويد با او نپايد همى [ چون سياوش كشته شد ] خروشى از كاخ او برآمد و گيتى از گرسيوز به جوش آمد . « 2 » همهء بندگان ، موى را باز كردند . فرنگيس آن گيسوان چون كمند دراز
متن كامل شاهنامه فردوسى (شرح ميترا مهرآبادى) — صفحة 563
مساهمون: حكيم أبو القاسم الفردوسي
ص٥٦٣
هامش
( 1 ) - در باب سوگواريهايى كه براى سياوش كرده شد ، در جلد آينده به يارى خداوند صحبت خواهد شد .
( 2 ) - در بارهء ماجراهايى كه به قتل سياوش انجاميد ، در آثار زير نكاتى وجود دارد : طبرى ، تاريخ طبرى ، ج 2 ، ص 423 - 422 بلعمى ، تاريخ بلعمى ، ج 1 ، ص 598 - 597 مسعودى ، مروج الذهب ، ج 1 ، ص 222 دينورى ، الاخبار الطوال ، ص 38 - 37 ثعالبى ، تاريخ غررالسير ، ص 139 - 131 مجمل التواريخ و القصص ، ص 462 و 46 مسكويه ، تجارب الامم ، ج 1 ، ص 72 - 70 مستوفى ، تاريخ گزيده ، ص 88 نظام الملك ، سياست نامه ، ص 228 گرديزى ، زين الأخبار ، ص 47 - 46 جوزجانى ، طبقات ناصرى ، ج 1 ، ص 143 ابن بلخى ، فارسنامه ، ص 41 نويرى ، نهاية الارب ، ج 10 ، ص 154 - 153 ميرخواند ، روضة الصفا ، ج 1 ، ص 581 - 580 بندهش ، ص 140 . در تجارب الامم في أخبار ملوك العرب و العجم ، ص 99 - 97 روايت كاملاً متفاوت و نارسايى در اين باره ذكر شده است . بطور كلى مهمترين منبع براى اين جريانات سياوش كتاب سكيسران بوده است كه امروز در دست نيست . ر . ك . مسعودى ، مروج الذهب ، ج 1 ، ص 222 - 221 .