بشطرنج و انديشهء هندوان * نگه كرد و بفزود رنج روان
خرد با دل روشن انباز كرد * بانديشه بنهاد بر تخت نرد
دو مهره بفرمود كردن ز عاج * همه پيكر عاج همرنگ ساج
يكى رزمگه ساخت شطرنج وار * دو رويه بر آراسته كار زار
دو لشكر ببخشيد بر هشت بهر * همه رزمجويان گيرنده شهر
زمين وار لشكر گهى چار سوى * دو شاه گرانمايه و نيكخوى
كم و بيش دارند هر دو بهم * يكى از دگر بر نگيرد ستم
بفرمان ايشان سپاه از دو روى * بتندى بياراسته جنگجوى
يكى را چو تنها بگيرد دو تن * ز لشكر برين يك تن آيد شكن
بهر جاى پيش و پس اندر سپاه * گرازان دو شاه اندران رزمگاه
همى اين بران آن برين برگذشت * گهى رزم كوه و گهى رزم دشت
برين گونه تا بر كه بودى شكن * شدندى دو شاه و سپاه انجمن
بدين سان كه گفتم بياراست نرد * بر شاه شد يك بيك ياد كرد
و زان رفتن شاه برتر منش * همانش ستايش همان سرزنش
ز نيروى و فرمان و جنگ سپاه * بگسترد و بنمود يك يك بشاه
دل شاه ايران ازو خيره ماند * خرد را بانديشه اندر نشاند
همى گفت كاى مرد روشن روان * جوان بادى و روزگارت جوان
بفرمود تا ساروان دو هزار * بيارد شتر تا در شهريار
ز بارى كه خيزد ز روم و ز چين * ز هيتال و مكران و ايران زمين
ز گنج شهنشاه كردند بار * بشد كاروان از در شهريار
چو شد بارهاى شتر ساخته * دل شاه زان كار پرداخته
فرستادهء راى را پيش خواند * ز دانش فراوان سخنها براند
يكى نامه بنوشت نزديك اوى * پر از دانش و رامش و رنگ و بوى
سر نامه كرد آفرين بزرگ * بيزدان پناهش ز ديو سترگ
دگر گفت كاى نامور شاه هند * ز درياى قنّوج تا پيش سند
رسيد اين فرستادهء راى زن * ابا چتر و پيلان بدين انجمن
همان تخت شطرنج و پيغام راى * شنيديم و پيغامش آمد بجاى
ز داناى هندى زمان خواستيم * بدانش روان را بياراستيم
بسى راى زد موبد پاك راى * پژوهيد و آورد بازى بجاى
كنون آمد اين موبد هوشمند * بقنّوج نزديك راى بلند
شتروار بار گران دو هزار * پسنديده بار از در شهريار
نهاديم بر جاى شطرنج نرد * كنون تا ببازى كه آرد نبرد
برهمن فراوان بود پاك راى * كه اين بازى آرد بدانش بجاى
ز چيزى كه ديد اين فرستاده رنج * فرستد همه راى هندى بگنج
ور ايدون كجا راى با رهنماى * بكوشند بازى نيايد بجاى
شتروار بايد كه هم زين شمار * بپيمان كند راى قنّوج بار
كند بار همراه با بار ما * چنينست پيمان و بازار ما