مردى كه به عمل زنا شهرت دارد به دليل آنكه زنان پاكدامن از ازدواج با او نفرت دارند نمىتواند جز با زن زناكار يا مشرك ازدواج كند . و زن زناكار را نيز به دليل نفرت مردان مؤمن و صالح از ازدواج با وى كسى جز مرد زناكار يا مشرك به زنى نمىگيرد . حق آن است كه آيهء اول منسوخ است ، زيرا چنانكه گفتيم ، اين آيهء خبرى به معناى نهى است .
علاوه بر اين ، در مورد مرد و زن مشرك كه در آيهء اول به آن اشاره شده جز با تمسك به نسخ نمىتوان مسئله را حل كرد . « 1 »
18 -
« يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لِيَسْتَأْذِنْكُمُ الَّذِينَ مَلَكَتْ أَيْمانُكُمْ وَ الَّذِينَ لَمْ يَبْلُغُوا الْحُلُمَ مِنْكُمْ ثَلاثَ مَرَّاتٍ مِنْ قَبْلِ صَلاةِ الْفَجْرِ وَ حِينَ تَضَعُونَ ثِيابَكُمْ مِنَ الظَّهِيرَةِ وَ مِنْ بَعْدِ صَلاةِ الْعِشاءِ . . . »
. « 2 » گفته شده كه اين آيه منسوخ است . اما دليلى بر نسخ آن وجود ندارد . حق آن است كه آن را آيهاى محكم بدانيم . مفاد اين آيه خدمتكاران و كودكان را در منزل به رعايت ادب مهمى ملزم ساخته و آن دورى از جاهاى كشف عورت است ، تا بدين وسيله از توهين و ريخته شدن آبروى افراد جلوگيرى شود و چشمها از ديدن چيزهايى كه در اوقات خلوت و عدم رعايت وضع ظاهر نبايد ديده شود محفوظ بماند .
19 -
« لا يَحِلُّ لَكَ النِّساءُ مِنْ بَعْدُ وَ لا أَنْ تَبَدَّلَ بِهِنَّ مِنْ أَزْواجٍ . . . »
. « 3 » اين آيه به وسيله آيهء
« يا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِنَّا أَحْلَلْنا لَكَ أَزْواجَكَ اللَّاتِي آتَيْتَ أُجُورَهُنَّ وَ ما مَلَكَتْ يَمِينُكَ مِمَّا أَفاءَ اللَّهُ عَلَيْكَ وَ بَناتِ عَمِّكَ وَ بَناتِ عَمَّاتِكَ وَ بَناتِ خالِكَ وَ بَناتِ خالاتِكَ اللَّاتِي هاجَرْنَ مَعَكَ وَ امْرَأَةً مُؤْمِنَةً إِنْ وَهَبَتْ نَفْسَها لِلنَّبِيِّ إِنْ أَرادَ النَّبِيُّ أَنْ يَسْتَنْكِحَها خالِصَةً لَكَ مِنْ دُونِ الْمُؤْمِنِينَ . . . »
« 4 » نسخ شده است . اما بايد دانست كه تنها در صورتى مىتوان اين نظر را
هامش
( 1 ) . اگر مفاد آيهء مورد بحث را نهى در سياق خبر بدانيم ، ناگزير بايد بپذيريم طبق اين آيه مرد و زن مسلمان زناكار مجاز به ازدواج با زن و مرد مشرك هستند . در حالى كه اين نتيجه بر خلاف سيرهء مسلمانان و حكم كتاب خداست . بنابراين ، آيهء مورد نظر را بايد مطابق ظاهر آن خبرى دانست . ( براى اطلاع بيشتر - البيان ، خويى : 362 و التمهيد ، موقت : 374 ) .
( 2 ) . « اى كسانى كه ايمان آوردهايد ، بايد كسانى كه مالكشان شدهايد و كسانى از شما كه به حد بلوغ نرسيدهاند [ براى درآمدن به نزد شما ] در سه هنگام اجازه خواهند : پيش از نماز بامداد ، هنگام نيمروز كه جامههاى خويش فرومىنهيد ، و پس از نماز خفتن . . . » ( نور : 58 )
( 3 ) . « از اين پس [ ديگر ] زنان تو را حلال نباشد و نه اينكه به جاى ايشان زنانى بگزينى . . . » ( احزاب : 52 )
( 4 ) . « اى پيامبر ، ما آن زنان تو را كه كابين ايشان داده باشى و آن [ كنيزانى ] را كه از آنچه خداوند از بهرهء جنگ