السِّنَّ بِالسِّنِّ وَ الْجُرُوحَ قِصاصٌ . .
. » « 1 »
7 .
« كُلُّ الطَّعامِ كانَ حِلًّا لِبَنِي إِسْرائِيلَ إِلَّا ما حَرَّمَ إِسْرائِيلُ عَلى نَفْسِهِ مِنْ قَبْلِ أَنْ تُنَزَّلَ التَّوْراةُ . .
. » « 2 »
8 .
« . . . إِنِّي أُرِيدُ أَنْ أُنْكِحَكَ إِحْدَى ابْنَتَيَّ هاتَيْنِ عَلى أَنْ تَأْجُرَنِي ثَمانِيَ حِجَجٍ . .
. » « 3 »
9 .
« فَبِظُلْمٍ مِنَ الَّذِينَ هادُوا حَرَّمْنا عَلَيْهِمْ طَيِّباتٍ أُحِلَّتْ لَهُمْ . .
. » « 4 »
10 .
« وَ إِذْ قالَ لُقْمانُ لِابْنِهِ وَ هُوَ يَعِظُهُ يا بُنَيَّ لا تُشْرِكْ بِاللَّهِ . .
. » « 5 »
انواع نسخ در قرآن
نسخى كه در قرآن واقع شده بر سه نوع است : نسخ توأمان تلاوت و حكم ؛ نسخ حكم و نه تلاوت ؛ نسخ تلاوت و نه حكم .
نسخ تلاوت و حكم
همه معتقدان به نسخ از مسلمانان بر وقوع اين نوع نسخ اجماع دارند « 6 » . دليل بر وقوع اين نوع نسخ در قرآن روايتى است كه از عايشه نقل شده است كه گفت : « در ميان آيات قرآن اين آيه بود : « عشر رضعات معلومات يحرمنّ » سپس با « خمس رضعات معلومات » نسخ
هامش
( 1 ) . « و در آن ( تورات ) بر آنان اين حكم نوشتيم كه تن را به تن و چشم را به چشم و بينى را به بينى و گوش را به گوش و دندان را به دندان و زخمها قصاص است . . . » ( مائده : 45 )
( 2 ) . « همهء خوردنىها براى فرزندان اسرائيل حلال بود ، پيش از آنكه تورات فروآيد ، مگر آنچه اسرائيل بر خود حرام كرده بود . . . » ( آل عمران : 93 )
( 3 ) . « مىخواهم يكى از اين دو دخترم را به همسرى تو دهم بر اين [ شرط ] كه هشت سال مزدبگير باشى . . . » ( قصص : 27 )
( 4 ) . « پس به سزاى ستمى كه جهودان كردند ، چيزهاى پاكيزهاى را كه براى آنان حلال شده بود حرام كرديم . . . » ( نساء : 160 )
( 5 ) . « و [ ياد كن ] آنگاه كه لقمان پسر خويش را پند همىداد كه : اى پسرك من به خدا انباز مگير . . . » ( لقمان : 13 )
( 6 ) . شيعهء جعفرى علىرغم پذيرش نسخ ، به اين نوع نسخ قائل نيست . بلكه چنانكه خواهد آمد برخى عالمان بزرگ اهل سنت نظير امام سرخسى و جزايرى نيز اين نوع نسخ را نپذيرفتهاند . همچنين باقلانى در الانتصار ( ج 1 : ص 278 ) تصريح مىكند كه گروهى اين نوع نسخ را انكار كردهاند . بنابراين ، ادعاى مؤلف مبنى بر اجماع همه معتقدان به نسخ بر پذيرش اين نوع از نسخ صحيح نيست .