هستند ، به همين عقيده دروغين باور دارند .
3 . نسخ از نظر عقلى امرى جايز است ، اما از نظر نقلى واقع نشده است . عنانيه « 1 » ، كه سومين طايفهء يهود به شمار مىروند ، اين رأى را پذيرفتهاند . اين عقيده در ميان مسلمانان به ابو مسلم اصفهانى نسبت داده شده است . اما به دليل اضطرابى كه در نقل از او وجود دارد و بنا بر تأويل ، مىتوان اختلاف نظر او را با عموم مسلمانان از قبيل اختلاف لفظى دانست ، البته اگر در واقع امر چنين نباشد .
آنچه گذشت اجمالى بود از آراء پيروان اديان دربارهء نسخ . مشروح اين دلايل را در بخش آينده بيان خواهيم كرد . در اينجا از خواننده محترم مىخواهيم دقت و توجه كافى بدان مبذول دارد . ابتدا دلايل تأييد و اثبات رأى صحيح را برخواهيمشمرد ؛ سپس حكمت نهفته در نسخ را روش خواهيم ساخت ؛ و پس از آن ، آراء ديگر و مستندات آنها را در قالب شبهاتى كه در برابر رأى صحيح مطرح شدهاند بيان كرده پاسخ خواهيم گفت ، و پرده از چهرهء نظر صواب برخواهيمگرفت .
براهين عقلى و نقلى در اثبات نسخ
براى اثبات نسخ در برابر همهء منكران آن ابتدا براهينى را كه ثابت مىكند از نظر عقلى نسخ امرى مجاز است برمىشماريم ؛ و سپس دلايل ديگرى در اثبات وقوع آن از نظر نقل ارائه خواهيم كرد .
براهين جواز نسخ از نظر عقلى
اجمالا 4 دليل در جواز عقلى نسخ وجود دارد . البته اشكالى ندارد اگر برخى از آنها دليلى بر جواز و وقوع نسخ هر دو باشند .
هامش
نشد . دكتر مصطفى زيد دربارهء شمعونيه مىنويسد : ظاهرا فرقهاى كوچك و گمنام از دين يهود است . - النسخ فى القرآن الكريم دكتر مصطفى زيد ، ج 1 : 27 ، دار الفكر ، بيروت .
( 1 ) . يكى از فرقههاى يهود منسوب به عنان بن داود . عنانيه معتقدند عيسى ( ع ) يكى از اولياى خداوند و مؤيد شريعت موسى است او هرگز ادعاى نبوت نكرد و يهود با تكذيب و كشتن وى مرتكب ظلم شدهاند ؛ - الملل و النحل ، شهرستانى ، ج 2 : 245 .