و تفسير او مجاز و مبتنى بر دليل و برهان است ، اهل بدعت و پيرو هواى نفس است .
گويى كه نظر و عقيده ايشان معيار و ميزان سنجش هر چيز و عين قرآن و سنت و اسلام است . شيطان به وسيلهء چنين اعتقادى ايشان را به لغزش و سقوط كشانده و غرور چشمانشان را كور كرده است . اين اشتباه زشت موجب تفرقه بسيارى از مسلمانان در قالب گروهها و مذاهب مختلف شده است ؛ در نتيجه به جنگ و دشمنى با يكديگر برخاسته فراموش كردهاند كه قرآن و سنت و اسلام بسى فراختر از آراء و عقايد محدود و تنگنظرانهء آنان است . عرصهء دين حنيف و شريعت سمحه تا زمانى كه همگان به ريسمان الهى تمسك كنند ، براى آزادى و تضارب احكام باز و فراخ است . اينان همچنين فراموش كردهاند كه خداوند متعال مىفرمايد :
« وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعاً وَ لا تَفَرَّقُوا وَ اذْكُرُوا نِعْمَتَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ كُنْتُمْ أَعْداءً فَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِكُمْ فَأَصْبَحْتُمْ بِنِعْمَتِهِ إِخْواناً . . »
. « 1 » و
« وَ لا تَكُونُوا كَالَّذِينَ تَفَرَّقُوا وَ اخْتَلَفُوا مِنْ بَعْدِ ما جاءَهُمُ الْبَيِّناتُ وَ أُولئِكَ لَهُمْ عَذابٌ عَظِيمٌ . يَوْمَ تَبْيَضُّ وُجُوهٌ وَ تَسْوَدُّ وُجُوهٌ . . »
. « 2 » و
« إِنَّ الَّذِينَ فَرَّقُوا دِينَهُمْ وَ كانُوا شِيَعاً لَسْتَ مِنْهُمْ فِي شَيْءٍ . . »
. « 3 » .
آيات و تعاليمى از اين دست ما را از متهم ساختن مسلمان به كفر و بدعت و تبعيت از هوا و هوس ، به صرف اينكه در عقيده و نظرى دينى با ما مخالفت كرد ، برحذر مىدارد . زيرا متهم ساختن مردمان به كفر و بدعت از ناپسندترين كارهاست . دانشمندان ما تأكيد كردهاند كه اگر سخنى به نود و نه وجه بر كفر حمل مىشود اما به يك وجه مىتوان آن را حمل بر ايمان كرد ، بايد بر همان وجه نيكو ، يعنى ايمان ، حمل شود . اين اصلى مسلم و بىنياز از دليل است . اما غفلت بسيارى از برادران مسلمان ما از اين آموزهء ارجمند اسلامى ما را پراكنده و ناتوان ساخته است . تعليمى كه موجب حفظ وحدت و
هامش
( 1 ) . « و همگى به ريسمان خداى چنگ زنيد و پراكنده مشويد . و نعمت خداى را بر خود ياد كنيد ، آنگاه كه با يكديگر دشمن بوديد ، پس ميان شما همدمى و پيوند داد تا به نعمت وى با هم برادر گشتيد . . . » .
( آل عمران : 103 )
( 2 ) . « و همانند كسانى مباشيد كه پس از آنكه دلايل روشن بديشان رسيد پراكندگى و اختلاف نمودند . و آنها را عذابى است بزرگ در روزى كه روىهايى سپيد گردد و روىهايى سياه . . . » . ( آل عمران :
105 و 106 )
( 3 ) . « كسانى كه دين خويش را به دست خويش پراكندگى ساختند و گروه گروه شدند ، تو هيچ پيوند و بستگى با آنها ندارى . . . » . ( انعام : 159 )