تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مناهل العرفان في علوم القرآن (فارسى) — صفحة 399

مساهمون:

ص٣٩٩
كوتاهى به اندازه سوره كوثر هم باشد ، باز معجزه است . صاحب كشاف دربارهء فوايد فصل‌بندى و تجزيهء قرآن به سوره‌هاى فراوان مىگويد : از فوايد اين امر آن است كه الف . اگر جنس تحت خود انواع و اصناف مختلف داشته باشد ، بهتر و ارزشمندتر از آن است كه تنها يك باب و مقولهء واحد باشد . ب . اگر خواننده سوره و يا فصلى از كتاب را به پايان رسانده و سپس سوره يا فصل ديگر را آغاز كند ، نشاط و انگيزهء بيشترى براى فراگيرى و خواندن همهء آن پيدا مىكند ، تا آنكه به طور يكنواخت به مطالعهء قرآن مشغول باشد . مانند مسافرى كه وقتى يك ميل يا يك فرسنگ از راه را طى مىكند ، راه بر او هموار و دلپذير مىشود . ازاين‌رو قرآن به اجزا و بخش‌هايى تقسيم شده است . ج . حافظ قرآن هرگاه سوره‌اى حفظ كند ، احساس مىكند بخش مستقلى از كتاب خدا را گرفته است و لذا آنچه از حفظ دارد برايش مهم و ارزشمند است . در تأييد اين موضوع حديثى از انس بدين شرح نقل شده است : « هرگاه كسى سورهء بقره و آل عمران را مىخواند ، در ميان ما بزرگ داشته مىشد » « 1 » . ازاين‌رو قرائت يك سورهء كامل در نماز بهتر از قرائت چند آيه است . د . فصل‌بندى آيات قرآن بر حسب ملحق ساختن آيات هم شكل و نظير و سازگارى و تناسب ميان برخى از آيات . اين فصل‌بندى موجب مىشود كه آياتى كه داراى معانى متناسب با يكديگر هستند و در مجموع نظمى منطقى در معنا پديد مىآورند در كنار يكديگر قرار گيرد . علاوه بر اينها فوايد ديگرى نيز در فصل‌بندى و تجزيه قرآن به سور وجود دارد « 2 » .

اقسام سوره‌هاى قرآن

دانشمندان اسلامى سوره‌هاى قرآن را به 4 قسمت تقسيم كرده‌اند و براى هر قسم نامى معين اختصاص داده‌اند . اين اقسام عبارتند از : طوال ، مئون ، مثانى « 3 » ، مفصّل . 7 سوره از قرآن سوره‌هاى « طوال » ناميده مىشود . اين سوره‌هاى عبارتند از : بقره ، آل عمران ، نساء ، مائده ، انعام ، اعراف . دانشمندان دربارهء سورهء هفتم از سوره‌هاى طوال
هامش
( 1 ) . مسند الامام احمد حنبل ، ج 3 : 120 . ( 2 ) . الكشاف عن حقائق غوامض التنزيل و عيون الأقاويل فى وجوه التأويل ، محمود بن عمر زمخشرى ، جزء اول ، سورة البقرة : آيه 23 . ( 3 ) . ماده ثنى در عربى معناى تكرار مىدهد .
مناهل العرفان في علوم القرآن (فارسى) — صفحة 399 | الشيخ محمد عبد العظيم الزرقاني / آرمين