هُوَ يُدْعى إِلَى الْإِسْلامِ . . »
. « 1 » و يا مىفرمايد :
« وَ يَوْمَ الْقِيامَةِ تَرَى الَّذِينَ كَذَبُوا عَلَى اللَّهِ وُجُوهُهُمْ مُسْوَدَّةٌ أَ لَيْسَ فِي جَهَنَّمَ مَثْوىً لِلْمُتَكَبِّرِينَ »
« 2 » . در حديث نبوى نيز مىخوانيم كه پيامبر ( ص ) فرمود : « من كذب على متعمدا فليتبوأ مقعده من النار « 3 » » . در حديثى مشهور بلكه متواتر است و 62 تن از اصحاب آن را روايت كردهاند . در ميان اين اصحاب 10 صحابى كه به بهشت بشارت داده شدهاند ( عشره مبشره ) وجود دارند . در احاديث نبوى هيچ حديث ديگرى يافت نمىشود كه اين ده تن همگى در آن اتفاق نظر داشته باشند و يا بيش از 60 صحابى آن را روايت كرده باشند .
اصحاب همگى اين تهديدها و امثال آن را كه در قرآن و سنت كم هم نيستند ، مىشنيدند ، فراتر از اين ، مىشنيدند كه پيامبر ( ص ) در اين زمينه حتى از امرى كمتر از دروغ و افزونسازى نهى مىفرمود . چرا كه او ايشان را از روايت افراد ضعيف و كم و زيادكنندگان در حديث برحذر مىداشت و مىفرمود : « سيكون فى آخر أمتى أناس يحدثونكم ما لم تسمعوا أنتم و لا آباءكم . فإياكم و إياهم » « 4 » و يا حتى ايشان را از روايت افراد مجهول بر حذر مىداشت و مىفرمود : « إن الشيطان ليمثل فى صورة الرجل فيأتى القوم فيحدثهم الكذب ، فيتفرقون ، فيقول الرجل منهم . سمعت رجلا أعرف وجهه و لا أعرف اسمه يحدث كذا و كذا » « 5 » . آيا هيچ عاقل منصفى بر خود روا مىدارد كه بگويد اصحابى كه اين پندها و نصيحتها و آن نهىها و منعها را از افترا و برساختن مىشنيدند به دروغ بستن بر قرآن و سنت اقدام كردند و يا از رعايت احتياط و حزمانديشى در نقل
هامش
( 1 ) . « و كيست ستمكارتر از آن كسى كه بر خدا دروغ بافت در حالى كه به اسلام خوانده مىشود . . . » ( صف :
7 )
( 2 ) . « و روز رستاخيز آنان را كه بر خدا دروغ بستند بينى كه رويشان سياه است . آيا گردنكشان را جاى در دوزخ نيست ؟ » ( زمر : 60 )
( 3 ) . « كسى كه از سر عمد بر من دروغى ببندد جايگاهش در آتش است . » صحيح البخارى ، كتاب العلم ، باب 38 ، كتاب الجنائز ، باب 33 ؛ صحيح مسلم ، كتاب الايمان ، ح 112 ، كتاب الزهد ، ح 73 .
( 4 ) . « در آخرين امت من كسانى يافت خواهند شد كه آنچه را شما و پدرانتان نشنيدهايد روايت مىكنند . از ايشان برحذر باشيد . » ( صحيح مسلم ، المقدمة ، ح 6 )
( 5 ) . « شيطان به صورت شخصى درآمده نزد مردم مىآيد و برايشان احاديث دروغ مىخواند پس پراكنده مىشوند . كسى از ايشان مىگويد : شخصى كه او را ديدهام اما نامش را نمىدانم فلان حديث را نقل كرد . » ( صحيح مسلم ، المقدمة ، باب النهى عن الرواية عن الضعفاء و الاحتياط فى تحملها ، ح 7 ) .