نظارتى كه اعمال كرد ، و عمر به دليل طرح پيشنهاد و زيد به دليل اجراى آن و صحابه به دليل همكارى و تأييد آن به نيكى ياد مىكند .
ابن ابى داود به سند حسن نقل مىكند كه على كرم اللّه وجهه ، گفت :
از ميان مردم آنكه به خاطر جمعآورى مصاحف بيشترين پاداش را به خود اختصاص داده است ابو بكر است . خداوند ابو بكر را رحمت كند ، او نخستين كسى بود كه كتاب خدا را فراهم كرد « 1 » .
صحفى را كه زيد گرد آورد سزاوار بود مورد پذيرش و توجه فراوان قرار گيرد ، لذا ابو بكر از آن نگهدارى كرد . پس از وى عمر عهدهدار حراست از آن شد . و بعد از وفات او نزد دخترش حفصه ماند ، تا آنكه عثمان آن را از وى گرفت و مبناى استنساخ مصاحف قرار داد و - چنانكه بعدا خواهد آمد - پس از اتمام كار به وى بازگرداند .
مزاياى صحف ابو بكر : صحف ابو بكر داراى مزايايى چند بود :
اولا ، قرآن او بر اساس دقيقترين روش تحقيق و تتبع فراهم گرديده بود .
ثانيا ، حاوى آياتى بود كه تلاوت آن نسخ نشده بود .
ثالثا ، مورد اجماع امت قرار گرفته و روايت آن متواتر بود .
اما آنچه درباره آيات آخر سوره برائت گفته شد مبنى بر اينكه تنها در نزد ابو خزيمه انصارى ، يافت شده است اين تواتر را مخدوش نمىسازد . زيرا مقصود آن است كه آيات مذكور به صورت مكتوب تنها در نزد وى وجود داشت و اين امر منافاتى با آن ندارد كه بسيارى از صحابه آيات مذكور را در حفظ داشتهاند و نقل آن به حد تواتر بوده است . ما چند بار تأكيد كردهايم كه در آن زمان بر به خاطر سپردن و خواندن از حفظ اعتماد مىشده است و كتابت تنها به عنوان يكى از مصادر و بخاطر احتياط بيشتر و دقت افزونتر مورد توجه بوده است .
همچنين ، ناگفته نماند كه صحف ابو بكر شامل حروف سبعهاى بود كه قرآن ، به دليل آسانگيرى بر امت ، بر اساس آنها نازل شد . همچنانكه اوراق متفرق قرآن در خانهء پيامبر نيز شامل اين حروف بود .
ملاحظه : پيش از ابو بكر كسى به جمعآورى قرآن در قالب اوراق و يا مصحف به شيوه و
هامش
( 1 ) . المصاحف ، ابن ابى داود : 11