ابن ام مكتوم « 1 » را به مدينه فرستاد تا اسلام را بدينان تعليم دهند و قرآن را بياموزانند و يا معاذ بن جبل « 2 » را پس از هجرت براى حفظ و تعليم قرائت قرآن به مكه فرستاد . عباده بن الصامت « 3 » مىگويد :
هرگاه شخصى به مدينه هجرت مىكرد ، رسول خدا ( ص ) وى را به فردى از ما مىسپرد تا به او قرآن بياموزيم . همواره از مسجد رسول خدا ( ص ) صداى بلند تلاوت قرآن به گوش مىرسيد . آواز آنان به حدى انبوه بود كه پيامبر ايشان را امر فرمود آهسته بخوانند تا موجب غلط خواندن يكديگر نشوند . « 4 »
به همين سبب در دوران حيات رسول خدا ( ص ) شمار حافظان قرآن فراوان بود ، از جمله مهاجران حافظ قرآن عبارت بودند از : چهار خليفه ، طلحه « 5 » ، سعد « 6 » ، ابن مسعود ، حذيفه « 7 » ، سالم مولى ابى حذيفه « 8 » ، ابو هريره ، عبد اللّه بن سائب « 9 » ، عايشه ، حفصه « 10 » ، ام سلمه . گروهى از انصار نيز در زمان حيات رسول خدا ( ص )
هامش
( 1 ) . عمرو بن قيس زائده بن اصم ، ابن ام مكتوم ( . . . - 23 ه . ق ) صحابى ( الأعلام زركلى ، 5 : 83 )
( 2 ) . معاذ بن جبل بن عمرو بن اوس انصارى خزرجى ابو عبد الرحمن ( 20 ه . ق - 18 ه . ق ) صحابى بزرگ و حافظ و جامع قرآن ( الأعلام زركلى ، 7 : 258 )
( 3 ) . عبادة بن صامت بن قيس انصارى خزرجى ، ابو الوليد . ( 38 ه . ق - 34 ه . ق ) صحابى معروف ، از وى 181 حديث روايت شده است . ( الأعلام زركلى ، 3 : 258 )
( 4 ) . مسند الامام احمد حنبل ، ج 5 : 324 ( با اندكى اختلاف در لفظ )
( 5 ) . طلحة بن عبد اللّه بن عثمان تميمى قرشى مدنى ، ابو محمد ( 28 ه . ق - 36 ه . ق ) صحابى . وى در جنگ جمل عليه حضرت على ( ع ) جنگيد و كشته شد . از او 38 حديث روايت شده است . ( الأعلام زركلى ، 3 : 229 )
( 6 ) . سعد بن عبادة بن وليم بن حارثه خزرجى ، ابو ثابت ( . . . - 14 ه . ق ) صحابى مشهور . وى از جمله كسانى بود كه پس از رسول خدا خلافت ابو بكر را نپذيرفت . ( الأعلام زركلى ، 3 : 85 )
( 7 ) . حذيفة بن يمان ؛ - ص 165 .
( 8 ) . سالم بن معقل ، ابو عبد اللّه مولى ابى حذيفة بن عتبة بن ربيعة بن عبد شمس ( . . . - 12 ه . ق ) صحابى معروف و حافظ قرآن . وى در جنگ يمامه به شهادت رسيد . ( الأعلام زركلى ، 3 : 73 )
( 9 ) . عبد اللّه بن سائب بن ابى سائب صيفى بن عائد ( يا عابد ) بن عبد اللّه بن عمر بن مخزوم مخزومى ابو السائب ، ابو عبد الرحمن مكى ( حدود 68 ه . ق ) صحابى ، قارى اهل مكه . ( التهذيب ، عسقلانى ، 5 : 229 )
( 10 ) . حفصة بنت عمر بن الخطاب ( 18 ق . ه - 45 ه . ق ) از همسران رسول خدا ( ص ) . بخارى و مسلم از او حديث روايت كردهاند . ( الأعلام زركلى ، 2 : 264 )