نسبت به مشيت الهى بنگريم و به نحوهء محاجه با مشركان و دليلى كه در نقض توهم آنان مىآورد توجه كنيم ، آنجا كه در سورهء مكى انعام مىفرمايد :
« سَيَقُولُ الَّذِينَ أَشْرَكُوا لَوْ شاءَ اللَّهُ ما أَشْرَكْنا وَ لا آباؤُنا وَ لا حَرَّمْنا مِنْ شَيْءٍ كَذلِكَ كَذَّبَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ حَتَّى ذاقُوا بَأْسَنا قُلْ هَلْ عِنْدَكُمْ مِنْ عِلْمٍ فَتُخْرِجُوهُ لَنا إِنْ تَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَ إِنْ أَنْتُمْ إِلَّا تَخْرُصُونَ . قُلْ فَلِلَّهِ الْحُجَّةُ الْبالِغَةُ فَلَوْ شاءَ لَهَداكُمْ أَجْمَعِينَ »
. « 1 » و به همين ترتيب است ساير دلايل منكوبكننده و براهين محكم كه تقريبا هيچ سورهء مكى خالى از آنها نيست . اما ظاهرا اين افراد كورى را بيشتر از هدايت دوست مىدارند ، ازاينرو ، دروغ بستن و افترا زدن به قرآن را همچنان ادامه مىدهند .
از خداوند متعال مىخواهيم كه ما را از شر فتنه حفظ كند و بر طريق حق استوار بدارد ، زيرا اختيار قلبها به دست اوست و امور جملگى از اوست و به سوى او جارى است
« . . . مَنْ يَشَأِ اللَّهُ يُضْلِلْهُ وَ مَنْ يَشَأْ يَجْعَلْهُ عَلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ »
. « 2 »
هامش
( 1 ) . « كسانى كه شرك آوردند خواهند گفت : اگر خدا مىخواست نه ما شرك مىآورديم و نه پدرانمان و چيزى را حرام نمىكرديم . همينگونه كسانى كه پيش از آنان بودند ( پيامبران را ) تكذيب كردند تا سرانجام كيفر سخت ما را چشيدند . بگو : آيا نزد شما دانشى هست تا آن را براى ما آشكار كنيد ؟ پيروى نمىكنيد مگر پندار را و جز به گزاف و تخمين سخن نمىگوييد . بگو : حجت رسا خداى راست . پس اگر مىخواست همه شما را راه مىنمود . » ( انعام : 148 - 149 )
( 2 ) . « خدا هر كه را بخواهد گمراه مىكند ، و هر كه را خواهد بر راه راست فرا مىدارد . » ( انعام : 39 )