كامل وضع كرد كه با تقدير و تمجيد و پذيرش مواجه شد ؛ اما نه كسى گفت كه او معجزه كرده است ، و نه سولون با آوردن اين قوانين پيامبر شد .
اولا ، ميان آنچه قرآن ارائه كرده و آنچه قانون سولون يونانى مطرح ساخته تفاوت بسيارى وجود دارد . با اين مدعيان تحدى مىكنيم كه همان گونه كه ما دربارهء قرآن تبيين كرديم ، ايشان نيز كمال قانون سولونى را به اثبات برسانند و ثابت كنند كه اين قانون در همهء زمينهها متضمن قواعدى براى اصلاح بشر است .
ثانيا ، ميان وضعيت ويژهء محمد ( ص ) كه در آن قرآن را آورد با شرايط سولون كه مجموعه قوانين خود را وضع كرد تفاوت بسيارى وجود دارد . و اين تفاوت زياد نقش بسيارى در اثبات اين وجه از اعجاز براى محمد و نه براى سولون دارد . محمد فردى امى بود و در ميان بىسوادان پرورش يافته بود ؛ اما سولون فيلسوفى بود كه در ميان فلاسفه و دانش آموختگان رشد كرده بود . بالاتر از اين ، او يكى از هفت فيلسوفى است كه در قرن هفتم پيش از ميلاد مورد توجه و اقبال همگان بودند . همچنين ، محمد پيش از قرآن هيچ مسئوليت ادارى يا ارتشى به عهده نداشت ، و قبل از قرآن با خلوتگزينى و گوشهگيرى مأنوس بود ؛ اما سولون پيش از وضع مجموعه قوانين خود عهدهدار مسئوليتهاى ادارى و ارتشى بود و در سال 594 پيش از ميلاد ، با اجماع همه جناحهاى سياسى جامعه به مقام آرخونى « 1 » آتن انتخاب شد و همگان قدرت و اختيارات مطلقه او را براى اعمال هرگونه تغييرى در نظم امور كشور و قوانينى كه دراكون « 2 » پيش از او وضع كرده بود پذيرفتند . او نيز براى ايشان نظامى جديد وضع كرد و همگان اعم از مردم و حكومت آن را پذيرفتند و ده سال بر اساس آن عمل كردند . با وجود اين تفاوتهاى عظيم ميان محمد امى پرورش يافته در جامعهاى بىسواد و سولون فيلسوف حاكم و رهبر و فرمانروا كه در يكى از بزرگترين تمدنها و در مهد حكمت و فلسفه پرورش يافته است ، آيا حتى در
هامش
از فتنه و آشوب جنگ طبقاتى نجات داد . براى اطلاع بيشتر . - تاريخ تمدن ويل دورانت ، ج 2 ( يونان باستان ) : 133 سازمان انتشارات و آموزش انقلاب اسلامى .
( 1 ) . منسوب به آرخون (Archon، رهبر ) عنوان بلندپايگان دولتى در دولتشهرهاى آتن ، كه هيئتى مركب از 9 تن از آنان ادارهء امور كشور را به دست داشتند .
( 2 ) . قانونگذار آتنى كه در قرن هفتم پيش از ميلاد مىزيسته است . قوانين سخت وى سالها در آتن اساس نظم اجتماعى و اقتصادى مردم اين كشور بود ؛ - تاريخ تمدن ، ويل دورانت ، ج 2 : 132 .