بدان تمسك مىكردند و محمد و قرآن او را مورد طعن قرار مىدادند و مشركان براى آن سر و دست مىشكستند اما نه تنها چنين اتفاقى نيفتاد ، بلكه از عالمان اهل كتاب به قرآن ايمان آوردند ؛ و چيزى نگذشت كه قريش به ايمان و اعتراف در برابر آن سر تسليم فرودآوردند . خامسا ، به شهادت خود اين طاعنان ، محمد شخصيتى بزرگ بود ؛ و كسى كه از چنين عظمت بشرى برخوردار است هرگز نمىتواند از قبيل افرادى باشد كه بدون فكر و انديشه و بر اساس حدس و گمان سخنى بر زبان براند ؛ به ويژه آنكه خصومت دشمنان كينهتوزش بر آنشان مىداشت كه همواره راجع به مطالب قرآن از او بپرسند ، و در حالى كه او هيچ تضمينى دربارهء حوادث ايام و رخدادهاى غير قابل محاسبهء زمان نداشت و نمىتوانست تير در تاريكى بيندازد و به حدس و گمان سخن بگويد و كار را به بخت و اقبال واگذارد و خود و دعوتش را به مخاطره اندازد .
سادسا ، به فرض آنكه بىهدف و بدون داشتن حجت و برهان تير در تاريكى انداخته باشد ، عادتا محال است كه همه اخبار او ، علىرغم اين كثرت و فراوانى ، با واقعيت منطبق گردد . اگر چنين بود ، براى يكبار هم كه شده در بيان حوادث گذشته و يا اخبار پنهان حال و آينده بايد مرتكب خطا مىشد . اما علىرغم اين كثرت و تنوع ، حتى در يك مورد نيز دچار اشتباه نشد .
سابعا ، اين اخبار غيبى با اين كثرت و فراوانى از امورى است كه در آن مجالى براى رأى و گمان نيست . علاوه بر اين ، محمد از برخى از غيبهايى نيز كه فهم و شناخت آن با رأى و اجتهاد ميسر است در شرايطى خبر داد كه شواهد و قراين ظاهرى پيشبينى وقوع آنها را اقتضا نداشت . به مطالبى كه تحت عنوان اخبار غيبى در همين مبحث گذشت مراجعه شود . همان گونه كه در بخش مذكور روشن ساختيم ، خبر پيروزى روم بر ايران و غلبه مسلمانان بر مشركان در شرايطى بيان شد كه عوامل و زمينههاى چنين پيروزى و غلبهاى به هيچ وجه فراهم نبود .
مىگويند علوم و معارف و قوانين كامل اسلامى كه شما بر آن تأكيد مىورزيد نمىتواند وجهى از وجوه اعجاز قرآن به شمار آيد ، چرا كه مثلا سولون « 1 » يونانى به تنهايى قانونى
هامش
( 1 ) . سولون ، فيلسوف و حكيم مشهور يونان در قرن هفتم و ششم پيش از ميلاد . در ميانسالى به دعوت طبقات متوسط قدرت را به دست گرفت و با وضع قوانين اقتصادى اجتماعى و اخلاقى ، جامعه يونان را