ملامت كرد حضرت را ، و حضرت از اين حال آزرده و مغموم شدند كه چيزى به آن سائل نتوانستند داد ، چون بسيار رحيم و مهربان بودند ، پس حقتعالى آن حضرت را تعليم و تأديب فرمود كه
وَ لا تَجْعَلْ يَدَكَ مَغْلُولَةً إِلى عُنُقِكَ وَ لا تَبْسُطْها كُلَّ الْبَسْطِ فَتَقْعُدَ مَلُوماً مَحْسُوراً
« 1 » ترجمه ظاهرش اين است كه : دست خود را در گردن خود مبند كه هيچ صرف ننمائى ، و مگشاى دست خود را تمام گشودن كه اسراف كنى و همه را صرف نمائى ، پس بنشينى ملامت كرده شده درمانده و محتاج ، يعنى مردمان از تو سؤال مىنمايند و تو را معذور نمىدارند پس اگر تمام مال خود را دادى ديگر انفاق نمىتوانى كرد .
پس آن احاديث حضرت پيغمبر را كه شنيدى قرآن تصديق آنها مىكند و اهل قرآن كه عالم به علوم قرآنند تصديق قرآن مىنمايند ، و ابو بكر كه شما به او اعتقاد داريد در وقت مردن گفت كه : به خمس مال وصيّت مىكنم ، و خمس هم بسيار است ، و سلمان فارسى و ابو ذر كه فضل و زهد ايشان را مىدانيد .
امّا سلمان ، پس چون وظيفهء مقرّر به او مىرسيد قوت سال خود را برمىداشت ، و زيادتى را در راه خدا مىداد ، به او مىگفتند : تو با اين زهد چنين مىكنى ؟ گاه باشد كه امروز يا فردا بميرى ، جواب مىگفت : چنانچه احتمال مردن هست احتمال زيستن هم هست ، اى جاهلان نمىدانيد كه آدمى اگر قوت خود را نداشته باشد نفس با او معارضه مىكند و اضطراب مىكند ، و چون قوت را ضبط كرد اطمينان به هم مىرساند .
و امّا ابو ذر ، پس چون او شتران و گوسفندان داشت ، و شير ايشان را مىدوشيد و معاش مىكرد ، و در هنگامى كه مردمش گوشت مىخواستند ، يا ميهمانى بر او
هامش
( 1 ) سورهء اسراء : 29 .