غير آنها ، مقدّر است از جانب حق سبحانه و تعالى از براى هركس يك قدرى بر وفق حكمت و مصلحت ، و خلاف است كه آيا حرام روزى مقدّر است يا نه ، و حق اين است كه خدا از براى هركس از مصارف حلال روزى مقدّر ساخته كه اگر متوجّه حرام نشوند به ايشان برسد ، و بهقدر آنچه از حرام متصرّف مىشوند از روزى حلال ايشان بازمىگيرد .
چنانچه به سند صحيح از حضرت امام محمّد باقر عليه السّلام منقول است كه : حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله در حجّة الوداع فرمود : به درستى كه روح الامين در دل من دميد كه هيچ نفسى نمىميرد تا روزى مقدّر خود را تمام صرف نكند ، پس از خدا بترسيد و تقوا و پرهيزكارى را پيشهء خود كنيد ، و اجمال كنيد در طلب روزى ، و بسيار سعى مكنيد ، و اگر چيزى از روزى دير به شما برسد شما را باعث نشود كه از راه حرام طلب كنيد ، و معصيت خدا را وسيلهء تحصيل روزى ننمائيد به درستى كه خدا روزى را حلال قسمت كرده است ، و حرام قسمت نكرده است ، پس كسى كه تقوا ورزد و گناهان را ترك نمايد ، و بر تنگى روزى صبر كند ، روزى او از حلال به او مىرسد ، و كسى كه پردهء ستر الهى را به درد ، و از غير حلال معاش خود را اخذ كند ، كسر مىكند خدا از روزى حلال او ، و در قيامت حساب از او مىطلبد « 1 » .
و بدان كه احاديث در طلب رزق بسيار است ، و احاديث در دعا كردن براى روزى بسيار است ، و كسى گمان نكند كه چون روزى مقدّر است سعى و دعا بىفايده است ؛ زيرا كه بعضى از روزى چنان مقدّر شده است كه بىسعى حاصل شود ، و بعضى مقدّر شده است كه با سعى حاصل شود ، و بعضى مقدّر شده است كه با دعا به دست آيد ، پس آدمى مىبايد موافق فرمودهء خدا سعى بكند ، و مبالغهء
هامش
( 1 ) بحار الانوار 103 / 35 ح 68 .