را ندانى « 1 » .
و به سند صحيح از حضرت امام محمّد باقر عليه السّلام منقول است : هركه فتوا دهد مردم را به غير علم و هدايتى كه خدا او را كرده باشد ، لعنت كنند او را ملائكهء رحمت و ملائكهء عذاب ، و به او ملحق شود گناه آن كسى كه به فتواى او عمل نمايد « 2 » .
و فرمود : حقّ الهى بر مردم آن است كه آنچه را دانند بگويند ، و آنچه را ندانند توقّف نمايند و ساكت شوند « 3 » .
و حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله فرمود : هركه عمل به قياس نمايد خود را و ديگران را هلاك مىكند ، و هركه فتوا دهد و ناسخ و منسوخ و محكم و متشابه قرآن را نداند خود هلاك شده است ، و ديگران را هلاك كرده است « 4 » .
[ يا أبا ذر انّ حقوق اللّه جلّ ثناؤه أعظم من أن يقوم بها العباد ، . . . ]
يا أبا ذر انّ حقوق اللّه جلّ ثناؤه أعظم من أن يقوم بها العباد ، و انّ نعمه أكثر من أن تحصيها العباد ، و لكن أمسوا تائبين ، و أصبحوا تائبين .
اى ابو ذر حقوق الهى بر بندگان و آنچه از بندگى او بر ايشان لازم است از آن عظيمتر است كه بندگان قيام به آن توانند نمود ، و بندگى او را چنانچه سزاوار آن است بهجا توانند آورد ، به درستى كه نعمتهاى خدا از آن بيشتر است كه بندگان احصاى آنها توانند نمود ، پس چون در بندگى و احصاى نعمت و شكر آن آدمى
هامش
( 1 ) اصول كافى 1 / 42 ح 2 .
( 2 ) اصول كافى 1 / 42 ح 3 .
( 3 ) اصول كافى 1 / 43 ح 7 .
( 4 ) اصول كافى 1 / 43 ح 9 .