اعتقادات حق داشتن و اظهار آنها كردن ، در آخرت اين فايده مىكند كه هميشه در جهنّم نباشد ، و مستحقّ مغفرت الهى و شفاعت باشد ، و اعمالش صحيح باشد ، و عباداتش باطل نباشد .
و آنچه در اخبار و آيات دلالت بر اين مىكند كه مؤمن مرتكب گناهان كبيره مىشود ، و مؤمن در جهنّم معذّب مىباشد به اين معنى است ، و بعضى احاديث واقع شده است كه به ارتكاب كبيره از ايمان به در مىرود محمول بر معنى اوّل است ، و بعضى كه دلالت بر اين مىكند كه به ارتكاب جميع گناهان از ايمان بدر مىرود محمول بر معنى دوّم است ، و آنچه واقع شده است در احاديث از صفات مؤمن كه در غير انبياء و اوصياء جمع نمىشود آنها محمول بر معنى سوّم است .
و تحقيقش آن است كه : فعل جميع عبادات ، و تحصيل جميع كمالات ، و ترك جميع منهيّات ، و ازالهء جميع صفات ذميمه و نقايص اجزاء ايمانند ، امّا اجزاى شيئى مختلف مىباشند ، بعضى اجزاء به انتقاى آنها كل منتفى مىشود ، و بعضى نه چنين است ، مثل اعضاى آدمى كه سر از جملهء اعضائى است كه به زوال آن شخص زايل مىشود .
و همچنين قلب و بعضى از اعضاى رئيسه .
و بعضى چنين است كه به زوال آن عمدهء انتفاعات آن بر طرف مىشود ، و بعضى هست كه موجب حسن و كمال شخص است ، و از فوت آن انتفاع بسيارى فوت نمىشود ، و همچنين اجزاى ايمان مثلا اعتقادات حق نسبت به ايمان از بابت آن اعضائى است كه به زوال آنها شخص فانى مىشود ، همچنين ايمان به زوال اعتقادات مطلقا بر طرف مىشود .
و ترك فرائض و به جا آوردن معاصى كبيره مثل آن است كه شخص دستش را ببرند باز زنده است و انسان است ، امّا انسان ناقصى است ، و حياتش بهسبب اين
عين الحيات ( فارسى ) — صفحة 314
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٣١٤