و از امام محمّد باقر عليه السّلام منقول است كه : دلها بر سه قسمند : يك دل سرنگون است كه هيچ خيرى در آنجا نمىگيرد ، و آن دل كافر است ، يك دل آن است كه خير و شر هر دو در آن هست ، و هريك كه قوىتر است بر ديگرى غالب مىشود ، و يك دل هست كه گشاده است ، و در آن چراغى از انوار الهى است كه پيوسته نور مىدهد و تا قيامت نورش بر طرف نمىشود ، و آن دل مؤمن است « 1 » .
و از حضرت امام جعفر صادق عليه السّلام منقول است كه : منزلهء قلب از بدن آدمى به منزلهء امام است نسبت به ساير خلق ، نمىبينى كه جميع جوارح بدن لشكرهاى قلبند ، و همه از جانب او متحرّكند ، و مردم را خبر مىدهند از احوال آن ، و هرچه دل اراده مىكند فرمان آن را قبول مىكنند ، و همچنين امام را در عالم چنين مىبايد اطاعت كنند و تابع او باشند « 2 » .
و حضرت امام محمّد باقر عليه السّلام فرمود كه : دل مؤمن در ميان دو انگشت قدرت خداست ، به هر طرف كه مىخواهد مىگرداند « 3 » .
و حضرت على بن الحسين عليهما السّلام فرمود كه : بنده را چهار چشم مىباشد ، دو چشم در سر اوست كه امور دنياى خود را به آنها مىبيند ، و دو چشم در دل اوست كه امور آخرت را به آنها مىبيند ، پس بندهاى را كه خدا خير او را خواهد دو چشم دل او را بينا مىگرداند ، پس امور غيب را به آنها مىبيند ، و عيبهاى خود را به آنها مىداند ، و اگر كسى شقى باشد آن دو چشم دلش كور مىماند « 4 » .
و حضرت صادق عليه السّلام فرمود : دل را دو گوش است ، روح ايمان در يك گوشش
هامش
( 1 ) بحار الانوار 70 / 51 ح 9 .
( 2 ) بحار الانوار 70 / 53 ح 14 .
( 3 ) بحار الانوار 75 / 48 ح 9 .
( 4 ) بحار الانوار 70 / 53 ح 16 .