و فايده نمىبخشد . پس گويد اى ملك موت به كى گذارم اهل و فرزندان و عشيرهء خود را و آنچه داشتهام در دنيا ، ملك گويد آنها را به ديگران بگذار و خود برو به سوى آتش جهنّم . پس آن سيخ را بر او بزند كه شعبه هاى آن در جميع رگها و مفصلهاى او بند شود ، پس بكشد آن سيخ را و روحش را به آن جذب كند از جانب پاهاى او . پس چون روح به زانوهاى او رسد كه حركت نتواند كرد امر كند اعوان خود را كه آن تازيانههاى آتش بار را بر او فرود آورند ، پس سكرات مرگ را به او بچشاند و شدّتهاى مردن را به او برساند ، چنانچه گويا هزار شمشير بر او مىزنند ، و چنان به سختى روح او را كشد مانند سيخ پر شعبه كه از نمد ترى بيرون كشند . پس آن سيخ را در بدن او بگرداند كه از آن شعبهها جان او را از جميع رگها و اعضاء و بندهاى بدن او بكشد ، و چون جان به حلقوم او رسد ملائكه تازيانه زنند بر روى او و بر دبر او ، چنانچه حق تعالى مىفرمايد
« وَ لَوْ تَرى إِذْ يَتَوَفَّى الَّذِينَ كَفَرُوا الْمَلائِكَةُ يَضْرِبُونَ وُجُوهَهُمْ وَ أَدْبارَهُمْ وَ ذُوقُوا عَذابَ الْحَرِيقِ »
« 63 » يعنى :
اگر ببينى وقتى را كه ملائكه قبض روح كافران مىكنند مىزنند روهاى ايشان را و دبرهاى ايشان را يا پشت سرهاى ايشان را و مىگويند بچشيد آتش عذاب سوزنده را و ملائكه گويند به ايشان از روى غضب و شدّت كه بيرون كن جان خود را .
چنانچه حق تعالى فرمود است
« وَ لَوْ تَرى إِذِ الظَّالِمُونَ فِي غَمَراتِ الْمَوْتِ وَ الْمَلائِكَةُ باسِطُوا أَيْدِيهِمْ أَخْرِجُوا أَنْفُسَكُمُ الْيَوْمَ تُجْزَوْنَ عَذابَ الْهُونِ بِما كُنْتُمْ تَقُولُونَ عَلَى اللَّهِ غَيْرَ الْحَقِّ وَ كُنْتُمْ عَنْ آياتِهِ تَسْتَكْبِرُونَ »
« 64 » يعنى : اگر ببينى وقتى كه ظالمان و ستمكاران در سكرات و شدّتهاى مرگ باشند و ملائكه دستها گشاده باشند به قبض روح ايشان و گويند بيرون كنيد جانهاى خود را از بدنهاى خود امروز جزا داده مىشويد عذابى را كه مورث خواريها و مذلّتها است براى شما به سبب آن كه گفتيد بر خدا آنچه حق نبوده و بوديد تكبّر كننده از قبول آيات خدا .
و اشاره به اين است آن كه حق تعالى فرموده است
« يَوْمَ يَرَوْنَ الْمَلائِكَةَ لا بُشْرى يَوْمَئِذٍ لِلْمُجْرِمِينَ وَ يَقُولُونَ حِجْراً مَحْجُوراً »
« 65 » يعنى : روزى كه ببينيد ملائكهء مرگ را
هامش
( 63 ) . سوره الانفال : 50 .
( 64 ) . سوره الانعام : 93 .
( 65 ) . سوره الفرقان : 22 .