ديگران سبكتر باشد كسى است كه در دريايى از آتش باشد و دو نعل از آتش در پاى او باشد و بند نعلينش از آتش باشد كه از شدّت حرارت مغز دماغش مانند ديگ در جوش باشد ، و گمان كند كه از جميع اهل جهنّم عذابش سختتر است و حال آن كه عذاب او از همه سهلتر باشد « 58 » .
و در حديث ديگر فرمود كه فلق چاهى است در جهنّم كه اهل جهنّم از شدّت حرارت آن استعاذه مىنمايند ، و از خدا طلب نمود كه نفسى بكشد ، چون نفس كشيد جميع جهنّم را سوزانيد ، و در آن چاه صندوقى است از آتش كه اهل آن چاه از گرمى و حرارت آن صندوق استعاذه مىنمايند ، و آن تابوتى است كه در آن تابوت شش كس از پيشينيان و شش كس از پسينيان جاى دارند .
اما شش كس اوّل قابيل است كه برادر خود را كشت ، و نمرود كه ابراهيم را در آتش انداخت ، و فرعون و سامرى كه گوساله پرستى را دين خود كرد ، و آن كسى كه يهودى را بعد از پيغمبر ايشان گمراه كرد ، و آن كسى كه نصارى را بعد از پيغمبرشان گمراه كرد . و اما شش كس آخر . . . و سر كردهء خوارج نهروان و ابن ملجم « 59 » .
و از حضرت رسول - صلى الله عليه و آله - منقول است كه فرمود كه اگر در اين مسجد صد هزار نفر يا زياده باشد و يكى از اهل جهنّم نفس بكشند هر آينه مسجد و هر كه در آن است بسوزد . و فرمود كه در جهنّم مارها هست به گندگى گردن شتران كه يكى از ايشان كه مىگزد كسى را چهل قرن يا چهل سال درد آن مىماند ، و عقربها هست به درشتى استر كه اثر گزيدن آنها نيز اين قدر از مدت مىماند .
و از عبد الله بن عباس منقول است كه جهنّم را هفت در است ، و بر هر درى هزار كوه است ، و در هر كوهى هفتاد هزار درّه است ، و در هر درّه هفتاد هزار وادى است ، و در هر وادى هفتاد هزار شكاف است ، و در هر شكافى هفتاد هزار خانه است ، و در هر خانه هفتاد هزار مار كه طول هر مارى سه روز راه است ، و نيشهاى آن مارها به مثابه نخلهاى طولانى است ، مىآيد به نزديك فرزند آدم و مىگيرد پلك چشمان و لبهاى
هامش
( 58 ) . بحار الانوار 8 / 295 ، ح 44 .
( 59 ) . بحار الانوار 8 / 296 ، ح 46 .