و تعالى مىفرمايد كه ما مهيّا كردهايم براى كافران زنجيرها و غلها و آتش افروخته .
و طبقهء هفتم جهنّم است كه فلق در آنجا است ، و آن چاهى است در جهنم كه چون در آن را مىگشايند جهنم مشتعل مىشود ، و اين طبقه بدترين طبقات دوزخ است . و صعودا كوهى است از مس در ميان جهنّم ، و آثاماً رودخانه ايست از مس گداخته كه بر دور آن كوه جارى است ، و اين موضع بدترين جاهاى اين طبقه است « 53 » .
و از حضرت امام موسى كاظم - عليه السلام - منقول است كه در جهنّم وادى هست كه آن را سقر مىنامند كه از آن روز كه خدا آن را خلق كرده است نفس نكشيده است ، و اگر خدا آن را رخصت فرمايد كه به قدر سوراخ سوزنى نفس بكشد هر آينه جميع آنچه در روى زمين است بسوزاند ، و اهل جهنّم به خدا پناه مىگيرند از حرارت و گند و بدى و كثافت آن وادى ، و آنچه خدا در آنجا براى اهلش مهيّا فرموده از عذاب خود ، و در آن وادى كوهى است كه جميع اهل آن وادى پناه مىگيرند به خدا از گرمى و تعفّن و كثافت آن كوه ، و عذابهايى كه خدا در آنجا براى اهلش مقرّر فرموده و در آن كوه درّهء هست كه اهل آن كوه به خدا استعاذه مىنمايند از گرمى و گند و كثافت آن درّه و عذابهاى آن . و در آن درّه چاهى هست كه اهل آن درّه از گرمى و تعفن و قذارت و عذاب شديد آن چاه به خدا پناه مىبرند و در آن چاه مارى هست كه جميع اهل آن چاه از خباثت و تعفّن و كثافت آن مار و آنچه خدا در نيشهاى آن از زهر مقرّر فرموده به خدا استعاذه مىنمايند و در شكم آن مار هفت صندوق است كه آنها جاى پنج كس از امّتهاى گذشته است و دو كس از اين امّت . امّا آن پنج كس قابيل است كه برادر خود هابيل را كشت ، و نمرود كه با ابراهيم منازعه كرد و گفت من مىميرانم و زنده مىگردانم ، و فرعون است كه دعوى خدايى كرد ، و يهودا است كه يهود را گمراه كرد ، و بولس است كه نصارى را گمراه كرد ، و از اين امّت دو اعرابى اند كه ايمان به خدا نياوردند « 54 » .
و به سند صحيح از حضرت صادق - عليه السلام - منقول است كه حضرت
هامش
( 53 ) . بحار الانوار 8 / 289 - 290 ، ح 27 .
( 54 ) . بحار الانوار 8 / 310 - 311 ، ح 77 .