ملك سند كه در بصره بر بيت المال نگهبانى مىكردند « 1 » وچون بيت المال به طلحه وزبير ندادند به ايشان از راه صلح در آمدند وايشان را غافل كرده ، شب « 2 » بر سر ايشان ريختند وبه غدر بكشتند « 3 » وصاحب صحاح گويد كه اين لفظ « 4 » معرّب است وبيان نكرده كه اصلش چه بود . به خاطر مىرسد كه اين لفظ در أصل سبايجه باشد به تقديم باء موحده بر ياء تحتانيه جمع سبيجه معرّب سميجه « 5 » وبعد از آن قلب نموده ، سيابجة كردند ، چون ملائكة « 6 » جمع ملك كه در أصل مألاك « 7 » بوده [ يا مفرد را قلب كردهاند وجمع است ، واللَّه أعلم ] . « 8 »
خرقاهة : « 9 » معرّب خرگاه .
صُلَّجة : به ضم وفتح لام مشدد ، معرّب سله .
سَبَذ « 10 » : به فتحتين وذال معجمه ، معرّب سبد .
بَخت : معرّب بخت .
صغانة : معرّب چغانه .
بُستوقه : به ضم ، معرّب « 11 » بَستو به فتح « 12 » وآن مرتبان كوچك باشد وتغير فتح به ضم در صورت تعريب براي آن است كه فعلول وفعلوله به فتح در كلام عرب نيامده ، چنانچه گذشت . واز صَيروة وشَيخوخة وأمثال آن جواب دادهاند كه أصل آن صيغهء ديگر بوده « 13 » چنانچه در صراح وديگر كتب « 14 » مذكور است .
دَمقة « 15 » : به فتح ، معرّب دمكه وآن اسبابى است كه « 16 » آهنگران « 17 » بدان آتش
هامش
( 1 ) . م : + / وپاس مىداشتند .
( 2 ) . م : شبى .
( 3 ) . م : كشتند .
( 4 ) . م : - / لفظ .
( 5 ) . م : + / واين قوم در سند معروفاند وبه جلادت ومردانگى مشهور .
( 6 ) . أصل : ملائك .
( 7 ) . م : مالكه .
( 8 ) . در أصل نيست .
( 9 ) . م : + / به فتح .
( 10 ) . م : سبذه .
( 11 ) . أصل : - معرّب .
( 12 ) . م : - / به فتح .
( 13 ) . م : نيكن بوده .
( 14 ) . م : + / مفصلا .
( 15 ) . م : مه .
( 16 ) . م : - كه .
( 17 ) . م : + / كه .