وكلمهء دو حرفى را « 1 » مشدّد سازند ، يا حرفى ديگر زيادة كنند تا ثلاثي شود ، چون بطّ معرّب بت ودلّ معرّب دل وقزّ معرّب كز « 2 » وكشّ معرّب كس وبسّ معرّب بس بنابر قولي « 3 » وامثلهء اين قواعد مذكور خواهد شد ، إن شاء اللَّه تعالى .
وسواي اين قواعد « 4 » چيزى چند هست كه در اثناى بيان كلمات « 5 » بر صاحب تتبع ظاهر خواهد شد وباللَّه التوفيق .
تنبيه « 6 »
وببايد دانست كه چند حرف در فارسي نمىآيد وآن ثاء وحاء وصاد وضاد وطاء وظاء وعين وقاف است « 7 » وهمچنين ذال معجمه بر قول أصح وبعضي « 8 » گفتهاند كه فاء وباء تازى وزاء « 9 » و « 10 » كاف تازى در أصل فرس نيامده « 11 » ، بلكه در لغت يونان نيز نيامده ، پس در فرس ويونان هر جا كلمهاى يافته شود كه « 12 » اين حروف دارد ، يا معرّب است يا متأخرين عجم كه به عرب آميختهاند [ ولهجه ايشان به لهجه عرب مايل شده ] « 13 » چنين خواندهاند ودر أصل حرف ديگر بوده .
هامش
( 1 ) . م : - / را .
( 2 ) . م : - / تا ثلاثي . . . معرّب كز .
( 3 ) . م : + / تا ثلاثي شود چون بط معرّب بت ، دول معرّب دل وقز معرّب كژ .
( 4 ) . م : + / وضوابط .
( 5 ) . م : + / معربه .
( 6 ) . أصل : - تنبيه .
( 7 ) . م : - / است .
( 8 ) . م : + / متتبعين .
( 9 ) . م : + / تازى .
( 10 ) . م : + / زاء وجيم و .
( 11 ) . م : نيايد .
( 12 ) . م : + / از .
( 13 ) . در أصل نيامده است .