تشريق ، دهم ويازدهم ودوازدهم ذي حجه است ، لازم مىآيد كه مدّت / 50 / حمل آن حضرت صلى الله عليه وآله يا سه باشد ويا پانزده ماه واگر مدّت حمل زياد بر يك سال تواند ، اشكال مرفوع است بلا اشتباه واگر نتواند بود - چنانچه مذهب اماميه است - جوابهاى ديگر گفته شده : يكى اين كه شايد اين از خواصّ آن حضرت صلى الله عليه وآله باشد ، هر چند در روايات مشهوره اشعارى به آن نشده وديگرى اين كه شايد از قبيل خرق عادت باشد وديگرى اين كه شايد أيام تشريق غير ذي حجه باشد .
أستاذ قدس سره گفته كه :
مراد أيام تشريق ، موسم حج نيست ، بلكه تشريق در أصل به معنى رفتن به جانب مشرق باشد ودر اين جا عبارت است از رفتن بزرگان قريش از مكة در تابستان سوى طائف كه در جانب مشرق مكة است وبه آن تقريب ، نزول ايشان در منى واقع شده ودر آن أوان نطفهء آن والا گهر در صدف رحم آمنه مستقر گشته - انتهى ملخَّصاً - .
وبعضي در رفع اين اشكال ، متشبّث به حساب نسىء شدهاند « 1 » وتفصيل آن را در ذخرالعالمين في شرح دعاء الصنمين نقل كردهام .
تنبيه آخر
در عدد جنين كه در رحم مخلوق شود نيز أقوال هست وخلافي در اين نيست كه دو تا بسيار است ؛ بلكه در اخبار معتبره مروى است كه : حوا عليها السلام پانصد مرتبه زاييد وهر بار يك پسر ويك دختر از أو متولد مىگرديد . « 2 » ونزد فقير چند سال قبل از اين به نقل ثقات معلوم شد كه يكى از مشاهير از يك حمل چهار دختر زاييد كه يكى از آنها زنده ماند وسه تاى ديگر تلف وسلف گرديد .
هامش
( 1 ) . شهيد ثاني رحمه الله فرموده است : اعراب موسم حج را هر دو سال در يك ماه انجام مىدادند ، يعنى دو سال در ذي الحجهو دو سال در محرم ودو سال در ماه بعد از آن به ترتيب . بنا بر اين هر 24 سال يك بار حج به جاى اصلى آن يعنى ذي الحجة مىرسيد . اين مطلب يكى از معاني « نسىء » است كه قرآن كريم از آن نهى فرموده است . با اين حساب أيام تشريق هر دو سال در يك ماه بوده است وتشريقى كه مربوط به حمل پيامبر صلى الله عليه وآله است ، در ماه جمادى الأولى بوده ومدّت حمل ايشان حدود ده ماه مىشود وقابل قبول است . ر . ك : بحار الأنوار ، ج 15 ، ص 252 .
( 2 ) . تفسير العيّاشي ، ج 1 ، ص 216 ؛ بحار الأنوار ، ج 11 ، ص 218 و 244 .