مجرد نسبت بدون ايمان واعمال صالحه نفعي ندارد ) وحال آن كه فرشتگان درآيند بر ايشان از هر درى از درهاى منازل ايشان بر حالي كه گويند به ايشان :
« سَلامٌ عَلَيْكُمْ بِما صَبَرْتُمْ فَنِعْمَ عُقْبَى الدَّارِ »
سلامتى از آفات ثابت است بر شما به سبب آنچه صبر كرديد از مشاقّ / 37 / دنيوي در طاعت وعبادت جناب الهى ( بنابر اين « سلام عليكم » به تقدير « قائلين سلام عليكم » است ) ، پس نيكوست براي ايشان سرانجام نيك آن سرا يا سراى دنيا » .
پس بنا بر اين آيتِ وافىْ هدايت ، ممكن است كه الف لام « السلام » در اين زيارة براي عهد علمي وأشارت باشد به اين سلام كه ملائكة به آن قيام واقدام مىكنند .
علي بن إبراهيم آورده كه : قوله تعالى :
« جَنَّاتُ عَدْنٍ يَدْخُلُونَها * *
- إلى قوله تعالى -
فَنِعْمَ عُقْبَى الدَّارِ »
نزلت في الأئمّة عليهم السلام وشيعتهم الذين صبروا » واز حضرت صادق عليه السلام روايت كرده كه : نحن صبرنا ووشيعتنا أصبر منّا ؛ لأنّا صبرنا ، بعلم وصبروا على ما لا يعلمون . « 1 »
صُبر در اين جا به ضمّ ضاد وتخفيف باء مضمومه وتشديد باء مفتوحه مىتواند بود . بنا بر اوّل جمع صبور وبنا بر ثاني جمع صابر است ؛ على ما صرّح به الأزهري في التصريح . « 2 » ودر اين مقام اوّل من حيث المعنى أليق وثاني من حيث اللفظ ألصق است وحاصل معنى اين است كه : « ما ائمّهء هدى - عليهم التحيّة والثناء - صبر كنندگانيم وشيعيان ما صبر كنندهترند از ما » . وچون به حسب ظاهر اشكالى بر اين مضمون وارد مىنمود وخلاصهء آن اين است كه معلوم است كه مصيبتهاى أئمة عليهم السلام بسيار عظيم ودر خور عظمت آنها موجب ثواب جسيماند ، لهذا امام عليه السلام در مقام دفع آن اين نكته را فرمود كه : « جهت صابرتر بودن شيعيان ما اين است كه ما صبر مىكنيم با دانش وشيعيان ما صبر مىكنند بي دانش » .
بعضي گفتهاند مراد اين است كه چون ما صبر مىكنيم بر چيزى كه علم به نزول آن قبل از حلول آن داريم به مقتضاى علم به بلايا ومنايا كه مخصوص ماست ، يا به اين معنى كه مقدار ثواب هر صبري براي ما معلوم ووصول آن به ما امرى است محتوم ،
هامش
( 1 ) . تفسير القمّي ، ج 1 ، ص 365 وج 2 ، ص 141 .
( 2 ) . ر . ك : مجمع البحرين ، ج 4 ، ص 438 ( صبر ) ؛ بحار الأنوار ، ج 71 ، ص 80 .