حضرت احديّت ووقوف بر مراتب تجلّيات الهى واطّلاع بر اسرار مغيبه ، كما هي ، وچون استعدادات فطرى وقابليات جِبلّى متفاوت است ، تجلّيات إلهية نيز متفاوت بوَد . پس به هر قدر كه اطّلاع بر اسرار غيبى ومشاهدهء أنوار تجلّى واقع شود ، آن را كشف نامند . فأمّا نهايت آن كه مطلوب سالكان راه است ، حصول فناى في اللَّه وبقاى باللَّه است . « 1 »
نظم
چندان برو اين ره كه دويى برخيزد * ور هست دويى ، به ره روى برخيزد
تو أو نشوى ، ولى اگر سعى كنى * جايى برسى كز تو تواى برخيزد
امّا « آلاء » ، جمع « إلى » است به فتح الف وإلى ، نعمت بوَد . پس آلاء ، مرادف « نعماء » بوَد وبعضي نعماء را أعم دارند كه شامل بوَد نِعَم ظاهري وباطني را ، وآلاء را خاص به نِعَم ظاهري دارند وبعضي به مناسبت مقام ، آلاء را به هر دو معنى استعمال كنند ، چنانچه ذكر آلاء را گاهى كه با حمد وذكر ، مقارن سازند ، نِعَم ظاهري « 2 » خواهند ، چه مورد اين هر دو لسان بوَد وگاهى كه با شكر وذكر ، مقارن سازند ، نعم باطني « 3 » خواهند ، چه مورد اين هر دو جنان بوَد ودر اين كلام متبرّك ، چون ذكر آلاء با فكرْ مقارن است ، مراد به وى ، نِعَم باطني تواند بود واين هنگام خطاب خاص بوَد وچون در مقابل ذات واقع است ، مراد ماسواى ذات ، تواند بود وبه حسب اعتبار از اسما وصفات وافعال وآثار ، واين ، هنگام خطاب عام بوَد . بيان شمس سماء معالى ، حبيب حىّ لايزالى ، عارف اسرار حقيقت ، مرشد أطوار طريقت - عليه الصلاة والسلام - ، به جهت هدايت طالبان طريق عرفان « 4 » ومتعطشان زلال تحقيق وايقان مىفرمايد كه فكر كنيد « 5 » در عظمت « 6 » نعوت جلال ورفعت اسما وكمال آثار وافعال
هامش
( 1 ) . ف : - است .
( 2 ) . ف : ظاهر .
( 3 ) . ف : باطن .
( 4 ) . ف : عارفان .
( 5 ) . م : كنند .
( 6 ) . ف : + / و .