چه آنكه درباره صحابه در قرآن كريم مىخوانيم از ايشان كسانى بودند كه در داستان افك به همبستر پيامبر صلى الله عليه و آله نسبت زنا دادند - العياذ باللّه - و هم ايشان بودند كه در حالى كه پيامبر صلى الله عليه و آله خطبه نماز جمعه مىخواند صداى طبل و كرنا شنيدند كه از رسيدن مال التجاره خبر مىداد و جز سيزده مرد و هشت زن پيامبر صلى الله عليه و آله را در آن حال ترك كردند و از مسجد پيامبر به طرف كاروان تجارتى رفتند خداوند مىفرمايد : « وَ إِذَا رَأَوْاْ تِجَرَةً أَوْ لَهْوًا انفَضُّواْ إِلَيْهَا وَ تَرَكُوكَ قَآلءِمًا » .
و در صحابه پيامبر بودند گروهى كه در شب تاريك در گردنه شتر پيامبر صلى الله عليه و آله را به قصد ترور پيامبر صلى الله عليه و آله رم دادند . در زمان پيامبر صلى الله عليه و آله در صحابه منافقانى بودند كه نفاقشان پنهان بوده است و خداوند درباره ايشان مىفرمايد « مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ مَرَدُواْ عَلَى النّفَاقِ لَا تَعْلَمُهُمْ نَحْنُ نَعْلَمُهُمْ » . درباره بعضى از صحابه ، پيامبر فرمود : « لا ترجعوا بعدى كفارا يضرب بعضكم رقاب بعض » بعد از وفات من به حالت ( جاهليت خود ) كافر بودن برنگرديد كه يكديگر را بكشيد .
و فرمود : در لب حوض كوثر گروهى از اصحاب خود را مىبينم ( يختلجون دونى ) در برابرم دست و پا مىزنند مىگويم ( ربّ اصَيْحابى اصَيْحابى ) پروردگارم اصحابم اصحابم جواب مىرسد ( لا تدرى ماذا أحدثوا بعدك ارتدوا . . . ) نمىدانى پس از تو چه كردند ! مرتد شدند ! و از صحابه پيامبر صلى الله عليه و آله بودند آنان كه شمشير بر روى هم كشيدند .
و در صحابه گروهى منافق بودند كه جز خدا ، كسى ايشان را نمىشناخت و گروهى بودند كه خداوند درباره ايشان مىفرمايد « مُّحَمَّدٌ رَّسُولُ اللَّهِ وَ الَّذِينَ مَعَهُ أَشِدَّآءُ عَلَى الْكُفَّارِ رُحَمَآءُ بَيْنَهُمْ تَرَلهُمْ رُكَّعًا سُجَّدًا » .
بنابراين ما ناگزيريم از تفحص در حال صحابه براى شناسائى مؤمن ايشان از منافق و پيامبر براى اين شناسائى قاعده را به ما آموخته و فرموده « إن عليا لا يحبه إلّا مؤمن و لا يبغضه إلّا منافق » .
از اينجاست كه شيعيان سنّت پيامبر صلى الله عليه و آله را از صحابهاى كه دشمن على باشند نمىگيرند مانند معاويه و عمرو عاص كه على را در خطبه نماز جمعه لعن
مرزدار مكتب اهل بيت ( ع ) ( سيرى در احوال وافكار وآثار مرحوم علامه عسگرى ' ره '" ) ( فارسى ) " — صفحة 233
مساهمون: محمد باقر اديبى لاريجانى
ص٢٣٣