از آنجا كه نزديك به شصت سال است كه در فكر اين بودم چه كنيم تا حوزههاى علميه ما بازدهى بيشترى داشته باشند به حوزهها و مراكز علمى دنيا تا آنجا كه توانستهام رفتهام و از نزديك ديدهام و روشهاى تعليم و تربيت آنها را با وضعى كه خودمان داريم مقايسه كردهام ، يافتم كه ما در حوزهها توجه نداريم كه بايد چگونه طلبه را عالم كرد ، چگونه تربيت كرد . در صورتى كه در دانشگاههاى دنيا سال به سال مطالعه مىكنند و از روشهاى نو در تعليم و تربيت استفاده مىكنند . « 1 »
و در جاى ديگر مىفرمايند :
نظام آموزشى مطلوب آن است كه با كمترين زمان بتوانيم علوم لازم را به طلبه بياموزيم « 2 » .
ج . تخصّصى كردن دروس حوزوى
يكى ديگر از مسائلى كه امروزه كم و بيش به آن توجه مىشود تخصصى شدن حوزه مىباشد . امروزه با گستردگى علوم و با كمبود وقت ، پرداختن به تمام علوم انسانى به صورت تخصصى و در حدّ اجتهاد ممكن نيست ؛ اما متصديان امور با شناسايى استعدادها در زمينههاى مختلف و سوق دادن هر فردى به رشته مناسب با استعدادش باعث رشد و تكامل حوزههاى علمى مىگردد .
با نگاهى به حوزه امام صادق عليه السلام مىيابيم كه امام عليه السلام ، حوزه تخصصى داشتند ، ائمه اطهار عليهمالسلام كه به عنوان الگوهاى ما مىباشند در اين زمينه هم بايد روش آنان را سرمشق خودمان قرار دهيم .
حضرت استاد در اين زمينه مىفرمايند :
زمانى كه به « تاريخ اسلام و حوزهاى مانند حوزه امام صادق عليه السلام كه اولين حوزه علميه اسلامى است نظر بيافكنيم مىبينيم كه حوزه آن روز تخصصى
هامش
( 1 ) . مجلّه پيام حوزه ، ش 9 ، ص 66 ، گفتگو با علّامه عسكرى در باره نظام آموزشى حوزه .
( 2 ) . همان ، ص 62 .