مركب از نفث بر وزن حبس : « خلطى كه از سينه برآيد » ( فرهنگ نفيسى ) و دم بمعنى خون اما بر روى هم در اصطلاح طبى : « برآمدن خون است از راه دهان » ( مخزن در بيان حدود امراض ، ص 56 ) .
نفخ
انجره . . . و اندر اوى نفخى است كى بذان نفخ اندر شهوة جماع زياذه كنذ .
الابنيه ( بهم 22 ، زل 190 )
نفخ به فتح نون در لغت بمعنى : دميدگى و پرباد شدگى و آماس ( فرهنگ نفيسى ) و در اصطلاح طبى « نفخ » و « نفخه » عبارت از انتفاخ بطن است و اطبّا گاه اطلاق مىنمايند برورم ريحى نيز و اضافت به هر عضوى كه در آن واقع شود نموده مىشود مانند كبد و رحم ( مخزن ، در بيان حدود امراض ، 56 ) .
نفسا
حلبه . . . و خون زن نفسا را پاك كنذ .
الابنيه ( بهم 104 ، زل 86 )
نفسا بر وزن سفها ، زن تازه زاييده تا ده روز پس از زاييدن ( بهمنيار ، 101 ) .
نقرس
اشنه . . . و خاصيته دارذ به نقرس كشاذن .
الابنيه ( بهم 24 ، زل 21 )
( به كسر نون و راء ) اخوينى اين بيمارى را چنين وصف مىكند : آگاه باش كه اين بيماريها اعنى اوجاع المفاصل و نقرس و عرق الناس بيماريهااند به علاج دشوار . . . و سبب اين بيماريها پرى بود يعنى امتلا و سبب امتلا بسيار خوردن بود . . و رياضت ناكردن ( هدايه ، 554 ) .
وجعى است كه در مفصل مقدم خصوصا ابهام و انگشتان به هم مىرسد و از رگ طرف بالاى ابهام شروع مىشود تا به - مفصل قدم مىرسد ( مخزن ، در بيان حدود امراض ، 56 ) . آماسى دردناك كه در بندهاى انگشتان پا و دست بروز كند ( فرهنگ نفيسى ) .
نكايت
[ از جمله زهرها ] ديكر آنست كى نكايتش بذان درست كى بخورند جون زهرهاى نبات يا ان زهرها كى از سنكها و معدنى خيزذ .
الابنيه ( بهم 69 ، زل 57 )
بر وزن شكايت : بمعنى آزار و آزردن و آسيب رساندن است ( بهمنيار ، 230 ) .
زهر كژدم . . . زود بدل رسد و كفايت كند مر دل را ( هدايه 765 ) .
نگ
توث . . . آماس كلو و فك را منفعت دارذ .
الابنيه ( بهم 77 ، زل 64 )