تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ داروها و واژه نامه هاى دشوار ( يا تحقيق درباره كتاب الأبنية عن حقائق الأدوية لموفق الدين أبو منصور الهروى 365 ه — صفحة 482

مساهمون:

ص٤٨٢
پوست روى ( چهره و بشره ) است . در جاى ديگر صاحب الابنيه تركيب صفايح دار را به كار برده است ( ر ك : همين ماده ) .

صداع

سير . . . و كسى نيز كى اندر سر هوس دارذ و سرش صداع زود بذيرذ نبايذ كى خورذ . الابنيه ( بهم 86 ، زل 72 ) ( بر وزن زكام ) دردسر و آن مأخوذ از صدع است كه شكافتن باشد ( غياث - اللغات ، دهخدا ) . باب صداع ، اكنون ياد كنيم انواع دردسر و علاج ايشان ( هداية المتعلمين 218 ) .

صرع

انفحهء خركوش . . . صرع را منفعت كنذ . الابنيه ( بهم 10 ، زل 10 ) ( بر وزن مرگ ) بيمارى متناوبى كه با اختلاجات و تشنجات همراه است و حس و شناسائى فورا و كاملا در آن مفقود مىگردد ( فرهنگ نفيسى ، دهخدا ) . صرع تشنجى بود به همه تن و صورت اين سده‌اى بود ناتمام اندر جوف دماغ به - مبادى اعصاب و سكته سده‌اى بود تمام و اندر سكته حس و حركت همه باطل گردد از بهر تمامى سده و اندر صرع بعضى تباه گردد و بعضى به جاى بود از بهر آنكه سدهء تمام نبود ( هداية المتعلمين ص 249 ) .

صره

توذريج . . . اندر صره‌ى كنند و اندر ميان آرد نهند . الابنيه ( بهم 80 ، زل 67 ) ( به ضم اول و تشديد و فتح دوم ) هميان دراهم و مانند آن ( منتهى الارب ، دهخدا ) ، كيسهء زر و سيم ، جمع صرر ( فرهنگ معين ) .

صفار

حلتيث . . . صفار ارذ . الابنيه ( بهم 115 ، زل 96 ) ( بر وزن زكام ) زردى كه بر لون و پوست برآيد ( اقرب الموارد ، دهخدا ) زردى كه بر بشره افتد و آن مرضى است ، يرقان ( دهخدا ) . مرضى است كه در كبد و شرا - سيف اضلاع كه بدن به سبب آن بسيار زرد مىگردد . . . و گاه اطلاق مىنمايند بر جمع شدن آب در شكم ( مخزن ، در بيان حدود امراض . 48 ) .

صفايح‌دار

مرداسنج . . . و بهترش سباهانى بوذ سرخ‌فام و صفايح‌دار . الابنيه ( بهم 322 ، زل 253 ) به معنى داراى صفايح جمع صفيحه ( ر ك : صحيفه ) . صفايح‌دار را مرحوم بهمنيار به ورقه‌ورقه معنى كرده است ( بهمنيار ، 322 ) .

ضماد

باقلى . . . و ضمادى نيكست اماس . . .