تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ داروها و واژه نامه هاى دشوار ( يا تحقيق درباره كتاب الأبنية عن حقائق الأدوية لموفق الدين أبو منصور الهروى 365 ه — صفحة 453

مساهمون:

ص٤٥٣
مازريون . . . اندر سركه‌ى ثقيف اغارند . الابنيه ( بهم 324 ، زل 255 ) به كسر اول و تشديد دوم سخت ترش و تيز خل ثقيف ، سركهء سخت ترش ( دهخدا ) . بسيار ترش ( بهمنيار ، 324 ) .

جاموس

بول جاموس جون با مر سوذه در كوش افكنند درد بنشانذ . الابنيه ( بهم 297 ، زل 231 ) ( بر وزن قاموس ) معرب لغت فارسى گاوميش است . جمع آن جواميش ( دهخدا ) .

جامهء سخت

آب باران . . . و بكفتم كى بهترين آبى آب اسمانست و اب اسمان نيز ان به كى بر اوق فروهلند بجامهء سخت و كاسه‌ى خضرا . الابنيه ( بهم 308 ، زل 240 ) جامهء پارچهء بافته نادوخته را گويند ( برهان ، دهخدا ) و سخت در اينجا به معنى ضخيم و محكم است . مرحوم بهمنيار جامهء سخت را در اين عبارت خوب معنى كرده است : پارچه‌اى صفيق و تنك چشم و محكم ( بهمنيار ، ص 208 ) .

جذام

باذنجان . . . جذام ارذ و سرطان . الابنيه ( بهم 46 ، زل 39 ) ( بر وزن زكام ) خوره ( نصاب الصبيان - نفيسى ، دهخدا ) . و نشان جذام آن بود كه بانگ گرفته گردد و موى ابرو فروريزد . . ( هدايه ، فى الجذام 583 ) .

جراره

يكى ازين جمله زهر جانورانست كى بدندان بكيرند جون دد و دام و مارو مانند اين . و جون انك نيش زنند جون جراره و كزدم و زنبور . الابنيه ( بهم 69 ، زل 57 ) برورن مكاره ، نوعى از عقرب بزرگ كشنده مهلك باشد ، و آن در اهواز كه شهرى است از ولايت خوزستان بسيار است ( برهان ) . نوعى از كژدم كوچك خبيث كه زرد باشد و دم‌كشان رود ( منتهى - الارب - نفيسى ، دهخدا ) ، عقرب جراره نوعى از خبيث‌ترين عقربها كه گاه رفتن دم به زمين مىكشد ( دهخدا ) .

جرب

ترس . . . برص را ببرذ . . . و اثر ضرب و سعفه را كى اندر سر بوذ و حصف و جرب را نيز . الابنيه ( بهم 81 ، زل 68 ) ( بر وزن حلب ) به فارسى گرى به كاف عجمى و خارش نامند ( مخزن ، فصل حدود امراض ) . فى الحكه و الجرب ، اين خارش و گردوگونه بود يكى تر و ديگر خشك ( هدايه ، 595 ) .