تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ داروها و واژه نامه هاى دشوار ( يا تحقيق درباره كتاب الأبنية عن حقائق الأدوية لموفق الدين أبو منصور الهروى 365 ه — صفحة 355

مساهمون:

ص٣٥٥
نوع ديگر و درخت او يكى است جز آنكه برگ او مختلف است و منفعت او هم بحسب اختلاف برگ او هم متفاوت است و قوت او چون قوت شبرم است . . و مازريون لغت سريانى است . . . و او نوعى است از انواع يتوعات و آنچه به لون سياه است كشنده است ( ترجمهء صيدنه ، ب 113 ) . از جملهء يتوعات است ( اغراض 625 ) . معرب از مازر - يون فارسى است و به يونانى خامالا نامند نباتش به قدر درخت سماق و شيردار و برگش شبيه به برگ زيتون و باريكتر و قسمى را برگ باريك و رقيق مايل به سفيدى و بزرگ و قسمى را برگ مايل به زردى و كوچك و ضخيم و قسمى سياه لون ( تحفه 238 ) . صاحب مخزن مىنويسد كه آن قسم از مازريون را كه برگش زردرنگ است به فارسى هفت برگ و به شيرازى مشت دو نامند . تعريف مازر - يون در شرح اسماء چنين است : هو اسد الارض و يقال له تابماك . . . و تسمى ايضا المعين و الخضرا . . . و باليونانى خامالاون و هو من اليتوعات ( شرح اسماء م 237 ) . مايرهوف باستناد قول فوللرس مىنويسد كه مازريون لغت يونانى نيست ، فارسى است ( مايرهوف ، همان ماده ) . معرب آن معزرون و آن نيز معرب لغت لاتينى
Mezereum
گياهى است از تيرهء خاصى به نام تيرهء مازريون
Thymelacee
برگهاى مازريون بيضوى و نوك‌تيز است . گلهايش قرمز و گاهى صورتى مايل به سفيد و بسيار زيباست . ميوه‌اش آبدار و بيضوى . در اكثر نقاط شمالى ايران مىرويد ، خاما - ليوس ، تابمك ، خضرا ، خاماليون ( فرهنگ معين ) . دربارهء يتوع و يتوعات ر ك : يتوع .

مازو

( ر ك : عفص )

ماس‌ماهى

( ر ك : اظفار الطيب )

ماش

( M s ? )
( لا )
Vicia
( فر )
Vesce
ماش سردست . اندر درجهء اول . معتدل اندر خشكى و ترى . الابنيه ( بهم 312 ، زل 246 ) هو به لغة اليمن الاقطن ، ابو حنيفه المج و المجاج كالعدس . . . و الماش و المنج عجميّان ( الصيدنه ، ب 118 ) . در ترجمهء صيدنه از ماش تحت عنوان مج بحث شده است : مج ليث گويد مج به تازى دانه‌ايست از عدس پهن‌تر باشد و ماش به لغت پارسى است و مستدير الشكل است . . . و دينورى گويد مج و مجاج دانه‌ايست به اندازهء عدس و او گردترست از عدس و اهل سيستان ماش را منك گويند به كسر ميم و به لغت هندى مانه گويند ( ترجمهء صيدنه ، ب 114 ) . ماش مقشر اندر خشكى و ترى معتدل است