تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ داروها و واژه نامه هاى دشوار ( يا تحقيق درباره كتاب الأبنية عن حقائق الأدوية لموفق الدين أبو منصور الهروى 365 ه — صفحة 230

مساهمون:

ص٢٣٠
بهترين آن سفيد رسيدهء باليدهء تازهء آن است و كهنه كه يك سال بر آن گذشته باشد بسيار زبون ( مخزن ) . و اما جو برهنه : ظاهرا جو پوست‌كنده و مقشر مراد است ( بهمنيار ، 198 ) . خند - روس ( ذخيره ، دهخدا ) . نوعى از جو كه پوست ندارد ( آنندراج ، دهخدا ) . در بعضى ولايات چوبى پوست را نامند ( فلاحت‌نامه ، دهخدا ) .

شفتالو

( ر ك : خوخ )

شقايق

( s ? aq yeq )
( لا )
Paqaver rhoeas
( فر )
Coquelicot
شقايق دو جنسست كوهى و بستانى و اندر او جلاست . الابنيه ( بهم 201 ، زل 581 ) شقايق النعمان گلى است و لون او سرخ باشد . . . و عرب او را شقر گفتى ( ترجمهء صيدنه ، ب 77 ) . در همان كتاب علت انتساب شقايق به نعمان نوشته شده و تقريبا همان است كه صاحب تحفه و ديگر مؤلفان قديم نوشته‌اند : شقايق معروف است . چون نعمان بن منذر در خورنق اولا زرع نموده مسمى به شقايق النعمان گشته و او برى و بستانى مىباشد شبيه به نبات خشخاش و برگ بستانى از آن كوچك‌تر و ثمر دانه‌اش مثل خشخاش كوچكى و مخدر و ترياق او به غايت قوى السكر ( تحفه ، ص 166 ) . هى شقائق النعمان . . و منه بستانى و منه مازهره ابيض ( شرح اسماء ، م 359 ) . شقايق غير از شقايق نعمان است . شقايق كه نام لاتينى و فرانسويش را در فوق نوشته‌ام بنا به تعريف دكتر زرگرى : گياهى علفى ، زيبا و بارتفاع 25 تا 90 سانتيمتر است . در مزارع و اماكن سايه‌دار ، دشتها ، نواحى كم درخت جنگلها . . . مىرويد . پراكندگى آن به صورتى است كه در غالب نواحى كره زمين يافت مىشود ( زرگرى ، ج 1 ، ص 94 ) . اما شقايق نعمانى بنا بنوشتهء همان استاد : گياهى است علفى زيبا به ارتفاع 10 تا 40 سانتيمتر كه در چمنزارها و زمين‌هاى سيليسى غالب نواحى اروپا مخصوصا منطقه مديترانه مىرويد . برگهاى آن داراى بريدگى - هاى بسيار مركب از قطعات باريك و نوك تيز و گل آن منفرد . . . زيبا برنگ بنفش يا مايل به قرمز است . . . اين گياه در ايران نيست ولى در كتب فارسى مختلف آن را با توجه به نام عربى ، گياه شقايق نعمانى نام نهاده‌اند . ضمنا اين نام به همه گونه‌ها مخصوصا آنهائى كه گلهاى درشت و يا برنگ شقايق دارند اطلاق شده است ( همان كتاب ص 23 ) . نام لاتينى و فرانسوى شقايق نعمان يا شقايق نعمانى بقرار ذيل است : ( لا )
Anemone pulstallia
( فر )
Pulstaille