دهن سداب
( ر ك : سداب )
دهن سنبراس
( ر ك : سنبراس )
دهن شبت
( ر ك : شبت )
دهن عاقرقرحا
( ر ك : عاقرقرحا )
دهن قشر الاترج
( ر ك : اترج )
دهن نوى الخوخ
( Dohno noviyy - ol - xawx )
دهن نوى الخوخ روغن استخوان شفتالو و زردالو درد گوش را كى از سردى بوذ يا از باذ نيك باشذ .
الابنيه ( بهم 142 ، زل 117 )
نوات
Navat
هستهء خرما . . . جمع نوى و انواء و ج ج : نوى
Noviyy
و
Neviyy
( نفيسى ) . ج . نوى و نويات و جمع النوى انواء و نوى و نوى ( اقرب - الموارد ) . دربارهء دهن نوى الخوخ رجوع شود به : خوخ .
ديودار
( Divdar )
( لا )
Cedrus deodara
( فر )
Le cedre deodar des Indes
ديودار كرم و خشكست اندر اخر درجهء سيم ، اما سهاء سرد را كى اندر مغز باشذ سوذ كنذ .
الابنيه ( بهم 157 ، زل 127 )
ديودار از جنس درخت ابهل است يعنى درخت سرو و صفت او در حرف الف گفتهايم و بعضى گفتهاند ديودار صنوبر هندوى را گويند و او به چوب زرنباد ماند و در طعم او اندك تيزى باشد ( ترجمهء صيدنه ، ب 58 ) . اسم فارسى و به عربى شجر الجن و ابهل هندى و صنوبر هندى نامند . منبت او بلاد هند است و آن درختى است كوچك و مايل به سياهى و شاخ او شبيه بشاخ زرنباد و با اندك تندى و تلخى و شير او تند و محرق و معطش . . . و از سموم قتاله و صمغ او مشكور اهل صناعت و گويند نگاه داشتن او باعث اطاعت جن مىشود ( تحفه ، 120 ) . ابهل هو العرعر . . . و منه نوع اسمه شجرة اللّه و الدبيدار ايضا نوع منه ( شرح اسماء ، م 22 ) . بالفارسيه و معناه شجر الجن . . . ابن سينا هو من جنس الابهل يقال له الصنوبر الهندى ( ابن بيطار ، 120 ) .
مايرهوف در وجه تسميهء شجرة اللّه و دبيدار مىنويسد كه اولى به معنى درخت خدا و دومى ترجمهء لغوى كلمهء سانسكريت « دوادارو » است ( مايرهوف ، م . 22 ) .
بايد به اين مطلب اين نكته را افزود كه دبيدار يا دوادارو همان است كه در فارسى ديودار گفتهاند و آن مركب است از كلمهء ديو كه در اوستائى بمعنى پروردگار ( منتهى « پروردگار باطل » ) به كار رفته و اين كلمه در نزد كليهء اقوام هند و اروپائى باستثناى ايرانيان همان معنى اصلى خود را محفوظ داشته و دوا
Deva
نزد هندوان تا به امروز بمعنى خداست ( يشتها ترجمه و تفسير پورداود ص 28 - 29 ) . جزو دوم كلمهء ديودار