النارجيل نام مىبرد . لغت كلانج در فرهنگها نيامده است و شايد مأخوذ از كلانجا
Kulanj
سانسكريت است . . .
در مخزن ( قسمت قرابادين 276 - 278 ) شرح مفصلى دربارهء تهيه معجون آن معروف به « كلكلانجات » آمده است ( مايرهوف ، م 101 ) .
دهن اللوز الحلو
( ر ك : لوز الحلو )
دهن اللوز المر
( ر ك : لوز المر )
دهن المرزنجوش
( ر ك : مرزنجوش )
دهن المصطكى
( ر ك : مصطكى )
دهن المعشوق
( ر ك : معشوق )
دهن الميعه
( ر ك : ميعه )
دهن النارجيل
( ر ك : نارجيل )
دهن الناردين
( ر ك : سنبل )
دهن النرجس
( ر ك : نرجس )
دهن النيلوفر
( ر ك : نيلوفر )
دهن الورد
( ر ك : ورد )
دهن الياسمين
( ر ك : ياسمين )
دهن بابونج
( ر ك : بابونج )
دهنج
( Dahnaj )
( لا )
Molochitis
( فر )
Malachite
دهنج معتدلست بكرمى و سردى علتهاى جشم را و ريشهاى زشت را سوذ كنذ .
الابنيه ( بهم 157 ، زل 128 )
سنگى است كه لون او سبز است و او را دهنج گويند و حمزه گويد او را به لغت پارسى دهنه گويند و او نوعى است از جوهر پيروزه . . . نوعى خراسانى و نوعى كرمانى . . . و كرمانى نيكوتر است . . . جوهر دهنج سبز باشد و بر او خطهاى سياه باشد باريك ( ترجمهء صيدنه ، ب 57 ) . در معرفت حجر دهنج . . .
رنگ دهنه سبز مىباشد كه از او رنگ زرنگارى مىدرخشد . بر او خطهاى سياه مصمت غير شفاف و صلابتى ندارد ، مبرد قبول نكند . معدن او در زمين فرنگ است در كوههائى كه با جانب غرب دارند و در مصر و كرمان و ديگر مواضع مىنمايند و هرچه صافى بود آن را « دهنه » شيرين گويند و آنچه تيره و سياه باشد آن را « دهنه تلخ » گويند . . . اما دهنه بهترين فرنگى باشد و جوهريان آن را فرندى گويند كه به لغت تازى فرند جوهر بلارك و گوهر شمشير را گويند و آن پنج نوع بود : سبزى سبز و ريحانى و زمردى و سپيدبام و سياهبام و در بلاد فرنگ و مغرب از آن آلات و اوانى و كمرها سازند ( عرايس ، 134 ) . دهنج معرب فارسى دهنه يا دهانه است و قسمت اعظم اين سنگ از كربن مس تشكيل شده - است . دهنه در سيبرى و روسيه و ويلز انگلستان و مجارستان و اسپانيا و ايران و شمال افريقا به دست مىآيد . به فارسى مرمر سبز نيز خوانده شده است و به تركى دهنهء فرنگى گويند ( شرح منتخب غافقى ، م 254 ) .
دهن حب الاترج
( ر ك : اترج )
دهن حب الحنظل
( ر ك : حنظل )